پوريا ناظمی

مدرسه روزنامه نگاری همشهری

برای بسیاری از مردم همشهری تنها نام اولین روزنامه 4 رنگ ایران و یکی از روزنامه های پرمخاطب کشور است برخی ها هم آن را فقط با بخش نیازمندیهای پرو پیمانش می شناسند اما این موسسه را باید به واسطه ضمایم ، مجلات جدید (مجلاتی مانند سرزمین من که با کیفیتی بسیار خوب به موضوعی جذاب و مغفول و در عین حال به روشی حرفه ای می پردازد) و همچنین انتشارات و مرکز آموزشش نیز مورد توجه قرار داد.

مرکز آموزش این موسسه اخیر وب سایت آموزش مدسه روزنامه نگاری خود را برپا کرده است. وب سایتی که برای همه ما که کار روزنامه نگاری می کنیم به واسطه افرادی که در آن حضور دارند و به واسطه نگاهی که به آموزش روزنامه نگاری مدرن در ایران امروز دارد قابل توجه است . اگر شما هم علاقمند موضوعات روزنامه نگاری هستید بد نیست سری به این مدرسه اینترنتی بزنید.

http://hamshahritraining.ir


نقدی که هنوز هم وارد است

 

1- من باید صمیمانه از همه دوستان تشکر کنم با فعال شدن گروههای ایرانی و تلاشی که خانم ندا مبرا انجام دادند نقشه ای که در پست قبلی نشان داده بودم کاملا عوض شده است ایران اکنون از نظر تعداد چهارمین کشور فهرست برگزار کنندگان است و امیدوارم از نظر محتوا نیز همطراز دیگر کشور ها این رویداد را برگزار کند
اخیرا مطلبی را در جام جم در باره این پروژه نوشتم که لینکش اینجا است .  خواهش دیگر این است که گروههایی که هنوز رویداد را ثبت نکرده اند آن را ثبت کرده و همه در ارسال گزارش ها و عکس ها جدی باشند.
2- یکی دو هفته پیش در ستون مکث روزنامه جام جم نقدی درباره وضع برگزاری سال نجوم نوشتم که در پی می آید. همان شب سیاوش صفاریان پور آن نقد را بهانه ای برای سوال از رییس انجمن نجوم ایران در باره این سال کرد.
هیچگاه مخاطب من در آن نقد آقای دکتر قنبری و انجمن نجوم ایران نبود. دکتر قنبری را از سالهای دانشجویی در مشهد از نزدیک می شناسم و آن قدر به شناختم اطمینان دارم که بدانم ایشان از هیچ تلاشی برای برگزاری موفق این سال کوتاهی نمی کند اما برگزار کننده این سال فقط انجمن نجوم ایران نیست و ستاد تشکیل شده از گروهها و نهادهای بسیاری تشکیل شده است که این وظیفه به همه آنها باز میگردد. 
این نقد به نظرم هنوز پا برجا است اگرچه باید از تلاش های انجمن تشکر کرد.
سال جهانی نجوم در انتظار تصمیم
از چند سال پیش که خبر رسید، اتحادیه بین‌المللی نجوم‌-IAU -قصد دارد سال 2009 میلادی را که چهارصدمین سالگرد رصد تلسکوپی آسمان از سوی گالیله است سال جهانی نجوم نامگذاری کند، بسیاری از علاقه‌مندان و دست‌اندرکاران نجوم حرفه‌ای و آماتوری ایران نیز امیدوار شدند، سال 2009 به نقطه جهش مهمی در تاریخ فعالیت نجومی ایران بدل شود و دلایل زیادی برای این امیدواری وجود داشت. 

نخست آن که ایران تجربه برگزاری 2 سال علمی (سال‌های ریاضی و فیزیک)‌ را پشت سر گذاشته بود و می‌توانست از تجربه این سال‌ها استفاده کرده، نقاط ضعف برگزاری آن را جبران کند، دیگر آن که برخلاف ریاضیات و فیزیک که در میان عموم مردم چندان مورد توجه نیستند، نجوم به ذات خود جذابیتی بی‌بدیل دارد که می‌تواند مردم را به طور کلی به تفکر در زمینه علوم دعوت کند و به این ترتیب، پشتوانه عمومی و علاقه مردمی را همراه خود دارد. از سوی دیگر آمارها نشان از فعال بودن جمعیت چند ده هزار نفره منجمان آماتور و حدود 2 میلیون نفر علاقه‌مند جدی در بدنه جامعه دارد و سال‌های گذشته تجربه‌های ارزشمندی در برگزاری برنامه‌های عمومی و ترویجی داشته است. سعادت‌شهر در استان فارس، جایزه ترویج علم جهان را به واسطه فعالیت‌های نجومی در اختیار دارد و مراسم روز جهانی نجوم در ایران، 2 بار جایزه جهانی ایده نو و بهترین برگزاری را در 6 سال گذشته از آن خود کرده است. ایران میزبان 2 رقابت رصدی مهم ماراتن مسیه وصوفی است. یک مجله حرفه‌ای 15 سال است که به ترویج نجوم می‌پردازد و حدود 7 سال است که یک برنامه تلویزیونی به نجوم اختصاص دارد. تجربه کسوف سال 78 و گذر زهره، همکاری‌های بین‌المللی، نقش موثر در ترویج علم و پتانسیل بالای نیروهای علاقه‌مند در سراسر کشور و در کنار آن، آغاز طرح رصدخانه ملی ایران همه و همه نه تنها باعث امیدواری علاقه‌مندان داخلی به موفقیت این سال می‌شد که باعث شد پدرو روسو، مسوول دبیرخانه این سال در گفتگو با «جام‌جم»، ایران را یکی از کشورهایی بداند که نقش کلیدی در این پروژه بر عهده خواهد گرفت، بویژه که حداقل 2 پروژه بین‌المللی این سال از سوی ایرانیان معرفی شده است اما آنچه در عمل رخ داده، بسیار دور از انتظار است. در‌حالی‌که این سال با استقبال گسترده رسانه‌ها و علاقه‌مندان در ایران آغاز شد و حتی دکتر واعظ‌زاده، معاون علمی ریاست‌جمهوری در یادداشتی در روزنامه «جام‌جم» آغاز این سال را تبریک گفت، اما اکنون با گذشت حدود 2 ماه از آغاز آن،‌ هنوز از برنامه‌ریزی‌های ملی (یا حداقل اعلام رسمی این برنامه‌ها)‌ خبری نیست. هنوز ستاد برگزاری و دبیر این سال مشخص یا معرفی نشده و برنامه‌های مهمی که می‌تواند به رشد دانش در ایران کمک کند، معطل مانده است.

تنها برنامه‌های منفردی از سوی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و گروه‌ها یا افراد علاقه‌مند دنبال می‌شود و پروژه‌های جهانی نیز از سوی خود گروه‌ها پیگیری و دنبال می‌شود. شاید اغراق‌آمیز نباشد، اگر بگوییم در این رویداد جهانی افراد در حالی شروع به نواختن سازهای خود کرده‌اند که رهبری برای این ارکستر وجود ندارد.زمان بسرعت در حال گذر است، 2 ماه از آغاز سال جهانی نجوم سپری شده و هنوز معلوم نیست آیا ما قرار است سال ملی نجوم را اعلام کنیم یا خیر؟ 10 ماه باقیمانده هم بسرعت سپری خواهد شد و اگر مسوولان هر چه سریعتر نسبت به هماهنگی‌های لازم، تخصیص بودجه و کارهای لازم برای هر عملکرد ستادی دیگر اقدام نکنند، ایرانیان، فرصت طلایی ترویج علم و رشد علمی را از دست خواهند داد. اگر در سال‌های قبل مانند سال ریاضیات و فیزیک می‌شد برخی نواقص را بر گردن کمی تجربه یا کمی زمان نهاد، این بار هیچ عذری پذیرفته نخواهد بود.


 


مشارکت منفعلانه ایران در 100 ساعت نجوم

 

پروژه 100 ساعت نجوم یکی از پروژه های اصلی سال جهانی نجوم است. پروژه ای که قصد دارد 100 ساعت رصد آسمان را به مردم هدیه دهد و یکی از بزرگترین رویدادهای نجومی و عمومی سال جهانی را رقم بزند. این برنامه از مدتها پیش برنامه ریزی شده و گروههای مختلف نسبت به ثبت برنامه خود در آن اقدام کرده اند. 
اما این داستان در ایران به شکل دیگری پیش می رود. ایران با توجه به تجربه بسیاری بالایی که در سامان دهی برنامه های عمومی و ترویجی دارد نسبت به این پروژه واکنشی منفعلانه داشته است. درحالیکه پیش از این جوایز ترویج علم نجوم به شهر نجومی ایران ، سعادت شهر رسیده، و ایران 2 بار جایزه بهترین برگزاری و بهترین ایده نو روز جهانی نجوم را ازآن خود کرده است و همواره برنامه هایی مانند روز فضا و روز نجوم با استقبال گسترده مردم و مشارکت گروهها برگزار شده است، اما این بار و در فاصله حدود یک ماه تا شروع این پروژه تنها 2 گروه مهبانگ و خیام زاهدان برنامه خود را در وب سایت این پروژه ثبت کرده اند.
نقشه زیر نمایش گروههایی است که برنامه های خود را تا کنون ثبت کرده اند و زمانی که تجربه ایران و موقعیت استثنایی آن در این پروژه که امکان استفاده از روز 13 فروردین در آغازین روز این پروژه را دارد به یاد می آوریم این عدد بسیار نا امید کننده است.
تماس های گروه هماهنگ کننده با گروهها نشان از آن دارد که حدود 30 برنامه مختلف در نقاط مختلف ایران برنامه ریزی و آماده اجرا شده است اما این گروهها تمایل چندانی برای ثبت برنامه خود نشان نمی دهند. 
سال جهانی نجوم با هدف ایجاد ارتباط میان فعالان نجوم جهان و سهیم شدن همه در رویدادی بزرگ برنامه ریزی شده است. شاید ما برنامه  ای خوب را برگزار کنیم اما تازمانی که آن را با دیگران به اشتراک نگذاشته باشیم عملا کارمان چندان مفقید فایده نخواهد بود. 
گروهها باید برای ثبت این رویداد به سایت این پروژه در نشانی http://www.100hoursofastronomy.org مراجعه کرده و در بخش Register Event بعد از ثبت نام و باز کردن حساب کاربری ، رویداد خود را ثبت و متعهد شوند گزارش های خود را برای این برنامه ارسال نمایند. 
نگاهی به نقشه موجود شاید این سوال را مطرح کند که ظرفیت ایران که گروههای فعالی در شهرههای مشهر، زاهدان، شیراز، سعادت شهر، اصفهان، تهران، اهواز ، رشت، سمنان و ... دارد تنها همین است ؟ آیا با توجه به تجربه بزرگی که ما داریم و فرصت استفاده از روز طبیعت تنها 2 گروه باید برنامه خود را ثبت کنند؟ 
با هر توجیهی این سطح از مشارکت غیر قابل توجیه به نظر می رسد و باید امیدوار بود این بار گروهها نخواهند از دقیقه 90 استفاده کنند.
اگر شما و گروهتان برنامه ای برای مشارکت در این پروژه  دارید در اولین فرصت نسبت به ثبت آن اقدام کنید. این پروژه ای است که مشارکت جهانی را می طلبد و ما نیز باید سهم خود را درآن درست ایفا کنیم.

 


هدف بعدی هابل را تعیین کنید

۴٠٠ سال پس از انکه گالیله لوله تلسکوپ خود را به سوی آسمان گرفت تا زیباییهای شگفت انگیز جهان را ببیند و عصر جدیدی در ستاره شناسی را آغاز کند اینک شما فرصت دارید تا هدف بعدی یکی از مهمترین ابزار علمی و رصدی جهان را تعیین کنید.

موسسه تلسکوپ فضایی هابل به مناسبت سال جهانی نجوم،‌ ۶ هدف تا کنون رصد نشده را تعیین کرده است تا بر مبنای رای مردم هابل به سراغ آن رفته و کشف جدید خود را انجم دهد.

این اجرام شامل،‌کهکشانی دوردست،‌سحابی سیاره نما،‌برخورد کهکشان ها  و سحابی های زادگاههای ستاره ای هستند.

 

شما تا روز اول ماه مارس فرصت دارید تا با مراجعه به بخش تصمیم گیری سایت تلسکوپ فضایی هابل به یکی از این ۶ جرم رای دهید اما اگر مطئن نیستید که کدام یک از این ۶ جرم سماوی را انتخاب کنید می توانید ویدیو بالا را تماشا کنید که در آن دکتر فرانک سامرز یکی از متخصصان هابل در باره ویژگی هر یک از این اجرام توضیح می دهد. شاید شیی که شما انتخاب می کنید جرمی باشد که کشف هیجان انگیز بعدی هابل را رقم بزند.


زیبایی بدون مرز

یکی از جذابیت های ستاره شناسی آماتوری واقعیت های پشت پرده آن است. نگاه به جهانی زیبا و بدون مرز که کسی برای تماشای آن از شما ویزا و گذرنامه نمی خواهد. نگاه به جهانی سر شار از هیجان ها و اکتشافات.

سال جهانی نجوم هم فرصتی است برای شریک شدن حس زیبای زیستن در جهانی پر از زیبایی و شکوه با دیگرانی که فرصت دیدن این همه زیبایی را ندارند. کارهای کوچکی را می شود انجام داد که نتاایج لذت بخشی به همراه دارد.

یکی از برنامه هایی که از دل 100 ساعت نجوم در آمده است و در هفته آینده انجام خواهد شد برنامه ای با نام زیبایی بدون مرز است . 

این برنامه به بهانه نمایش خیره کننده هلال زهره و ماه در آسمان طراحی شده و فرصتی است که مردم را دعوت به تماشای زیباییهای آسمان کنیم. این برنامه از 27 فوریه تا اول مارس در سرتا سر حهان برگزار می شود یعنی از جمعه 9 اسفند تا 1 شنبه 11 اسفند.

اگر دوست دارید لذتی که از دیدن آسمان می برید را با دیگران به اشتراک بگذارید ،لازم نیست کار بزرگی را برنامه ریزی کنید. کافی است دوربین دو چشمی یا تلسکوپی کوچک را به پیاده رو ، پارک یا گوشه ای از خیابان ببرید و بعد از غروب خورشید مردم را دعوت به تماشای ماه و زهره کنید. شاید بتوانید جزوه ای 1 صفحه ای از اطلاعات ماه و زهره را کپی گرفته و در اختیار آنها قرار دهید . اطلاعات مفصلی در آدرس این برنامه به نشانی http://beautywithoutborders.blogspot.com  قرار دارد که می توانید از آن استفاده کنید. از برنامه خود عکس بگیرید و اشتیاق مردم در این برنامه را به دیگر دوستانتان در سراسر جهان (از طریق ارسال تصاویر)  نشان دهید.

در ضمن برنامه 100 ساعت نجوم به سرعت نزدیک می شود تا الان 2 گروه از زاهدان (مهبانگ و خیام) ثبت نام کرده اند لطفا اگر برنامه ای دارید زودتر ثبت کنید و اگر مشکلی در ثبت برنامه دارید کامنت بگذارید تا من یا خانم ندا مبرا کمک کنیم.

در ضمن وبلاگ 100 ساعت نجوم هم راه افتاده و می توانید پست شاهین جعفر زاده از لوند سوید - شهر ایده ها - را در آن بخوانید

 


تشکر

قبل از هر چیز فکر کنم باید از همه دوستانی که به طرق مختلف به یادداشت قبل واکنش نشان دادند تشکر کنم. من اصلا فکر نمی کردم این وبلاگ این قدر بازدید کننده داشته باشد و امیدوارم کارهایی که من و دیگر دوستانمان انجام می دهیم مفید باشد.

من همانطور که قلا نوشتم قصد ترک کار نجومی را نداشتم اما لازم بود برخی از مسایل روشن شود. هنوز هم سر حرف های قبلیم هستم و اینکه باید کارها معنی دار، هدفمند و با درک دقیق امکانات و توانایی ها و با هدف کمک به ترویج علم صورت بگیرد.

اما درباره خودم امیدوارم با استفاده از ابزار اینترنت اگر کاری از دستم بر می آید بهتر انجام دهم.

بگذریم، در این مدت قصد داشتم سایتم را فعال تر کنم اما مدت طولانی است که کار سایت انجام نداده ام و در حقیقت سوادم در حد HTML , ASP مانده است بنابر این راه اندازی آنجا خیلی زمان بر است اما حالا که می بینم اینجا تا این حد مخاطب دارد ترجیح می دهم تا زمان افزایش سوادم همین جا کار را ادامه دهم.

باز هم ممنون از همه دوستان