پوريا ناظمی

ای نوروز که می آیی!

آه ای نوروز که می آیی! قدمت گلباران بهارن باد اگر به وعده وفا کنی! 

مگر عهد نکرده بودی که چون بازآیی غم ها چون برف زمستانه آب شوند ، ناپدید و پنهان در دل خاک فرو روند و سبزه و گل بروید؟ مگر وعده نداده بودی آنهایی را که سالی در انتظارت بودند را دست بگیری، غم هایشان و زخم هایشان را مرهم نهی ؟ مگر عهد نبسته بودی که روان مهربانان در گذشته را به دست گیریمان آوری؟ مگر مگفته بودی آنان که سالی را به امید برآمدن من صبر کنند ، جان و جهانی تازه می بخشم ؟ آنها که در شبانگاه یلدا، سپیده صبح را به امید من نظاره کنند، جانشان را روشنی می بخشم؟ 

مگر نه اینکه زمان و زمین را تازه می کنی چگونه از کنار جان ها و روان های خسته و زخم خورده ما می گذری؟ مگر آخرین رسول به یارانش وعده نداد که :«تن مپوشانید از باد بهار» که آنچه با جان و دل درختان می کنی ، با جان هایمان خواهی کرد؟ تازه امان کنی؟ گل های امید را از زیر برف های غم بار زمستان روانمان برآوری؟ 

ما بر عهد خود ماندیم. در دراز ترین شب ها صبح را فراموش نکردیم. در سرد ترین شب های برف گرفته زمستان رویش بهار و سفره هفت سینمان را به یاد آوردیم . غم ها را به جان خریدیدم تا تو فرامش نشوی، در استخوان سوزترین سوز سرما ها ، آنجا که گویی بهار افسانه ای بود دور ، تو را فراموش نکردیم و نگذاشتیم دیگران فراموشت کنند. اینک اما ساعتی بیش به آن تحول نمانده که تو وعده دادی ! 

گردشی دیگر به دور ستاره مادریمان گذشت و تو وعده دادی که بهاران که بیاید غم ها از دل  و جان و جسم خستگان وفادار خواهی شست! 

اینک ماییم و باز هم امید دوباره به وعده هایت. اینک ماییم خسته و افسرده و پژمرده اما امیدوار به افسون جادویی تو که افسردگی بشکنی، غبار این سفر طولانی یک ساله از تن های خسته بشویی و پاداش دهی آنها که به تو امید دارند! 

امسال بیا و به عهد خود وفا کن! که ما همه سال وفاداران عهد تو بوده ایم .

غم ها و افسردگی ها با نفس پاکت بشکن، جان ها و تن های خسته و دورافتاده را شادی و آسایش و مهربانی عطا کن ، دورافتادگان را وصالی ده و منتظران و چشم به راهان را انجامی نیکو ! 

ما را بشوی ، جوانه از دل هایمان بیرون آر، شادی و قدرت مرحمت کن و آسمان غبار آلوده و ابری و برف گرفته دل هایمان را به سبزه زاری زیبا و چشم نواز بدل فرما که مرغان خوش خوان امید در آن نغمه سازند.

اه ای نوروز که می آیی ! ما از عهد خود با تو باز نمی گردیم . تو نیز بر وعده وفا کن  !

قدمت فرخنده باد و بر هر خانه این دیار کهن و ساکنانِ اینک دور افتاده از دامن سرزمین مادری که می گذری برکت و سبزینگی و خردمندی و سلامت و دل شادی و همتی بلند ارزانی دار. 

ای پیام آور تازگی ها شاد باشی و شادی آور! 


نجوم و تولد دوباره در آستانه بهار

 

ماهنامه نجوم در بیستمین سال انتشارش دوباره متولد شد. پس از 20 سال انتشار پیاپی که خود رویدادی بزرگ در فضای نشر ایران به شمار می رود در آخرین شماره سال 1389 نجوم شگفت زده امان کرد و کاری را کرد که باید آن را تولدی دیگر نامید. نجوم نه تنها به همراه نسخه ای از افزونه های دیجیتالی در قالب یک CD منتشر شد که برای اولین بار در این سالهای انتشار به صورت 4 رنگ از زیر چاپ بیرون آمد و این مبارک اتفاقی است که باید آن را تبریک گفت. از این پس نوروز برای دوستان نجوم یادآور این اتفاق خواهد بود اما چرا رنگی شدن این قدر مهم است؟ 

داستان اهمیت و توجه به رنگ و عکس باز می گردد به ماهیت کاری که ما انجام می دهیم و مخاطبی که با او روبرو هستیم. زمانی بود که در غیاب اطلاعات درست و قابل اعتماد شما اگر متنی صحیح را در هر نوع قالبی می ریختید و به دست مخاطب می دادید ، برای او راضی کننده بود او انتخاب دیگری نداشت و محصول شما تنها محصول برای او بود. اما اکنون زمانه تغییر کرده است. امروز به مدد فناوری شگفت انگیزی به نام شبکه ارتباطی و اینترنت و فرزندان خلفش، شبکه های اجتماعی مردم عادی در گوشه و کنار جهان همزمان با خبرنگاران و دیگر خبرگان از رویدادهای جهان و از جمله علم آگاه می شوند آنها دسترسی به محتوایی دارند که روزگاری تصور دست یافتن به آنها محال بود. آنها می توانند خبر را روی اینترنت در لحظه دنبال کنند، تصاویر رویداد را ببینند و در شبکه های اجتماعی نظیر توییتر لحظه به لحظه تحول خبر را دنبال کنند. آنها به محتوای مجلات خارجی و هزاران تولید کننده محتوای چند رسانه ای علمی دسترسی دارند. اینک و در چنین شرایطی چرا باید به سراغ ورق زدن مجله ای کاغذی بیایند؟ 

تنها دلیل می تواند آن باشد که آن مجله همان مطالب را با روایتی جذاب تر و قابل فهم تر برای آنها بیان کند و از آن مهمتر مخاطب با خواندن آن محتوا احساس خستگی  نکنند بلکه احساس کنند عملی مفرح را انجام می دهند. در دنیای پیچیده علم برای روزنامه نگار علمی راهی جز ساده سازی منظقی، توضیح کامل محتوا، ارجاع به سابقه خبر و رویداد و تحلیل و نقد و نگاه به آینده آن وجود ندارد، اما همه این ها اگر درست انجام شود تازه آغاز راه است تازه مخاطب ناچار به انتخاب از بین دهها تولید کننده ای است که محتوای سالم را ارایه می دهند پس اگر بخواهیم در این بازار باقی بمانیم و از آن مهمتر حضورمان  ارزشی داشته باشد چاره ای جز این نداریم که مطالب را برای مخاطب بیاراییم و به یاری ابزارهای جنبی درک آن و انتقال آن را ساده تر کنیم، تصویر، گرافیک، قالب بندی متنوع، جداول داده های مختلف و داده نگاری ها (نمی دانم معادل مناسبی برای اینفو گرافی هست یا نه) ابزاهای امروز روزنامه نگاران علمی هستند و این ابزارهایی است که در قالب سیاه و سپید برای مخاطب عمدتا نوجوان و جوان و آن هم در موضوع مهیج و دنیای رنگارنگی چون نجوم ( و به طور کلی علم) بسیار دشوار است.

رنگی شدن ماهنامه نجوم نه یک انتخاب که یک ضرورت برای بقا و برای مفید بودن بقای آن بود. رویداد مبارکی که با پافشاری سردبیر خلاق مجله، شهاب صقری، حمایت مدیر اجرایی آن خانم رحیمدل و همکاری و مشورت های بی نظیر همکاران تحریریه (به ویژه بابک امین تفرشی، محمد جواد ترابی، شادی حامدی و فاطمه عظیم لو ) اتفاق افتاد. 

البته آنچه باعث خوشحالی است تنها رنگی شدن مجله نیست بلکه روند تغییراتی است که در یک سال گذشته می بینیم. تغییر گرافیک، افزوده شدن بخش های جدید به مجله ، تاکید بر پوشش حوزه های وسیع تر،  تلاش برای ارایه روایت های بهتر و دست اول تر ، توجه به افزونه های الکترونیکی و اینک رنگی شدن ! 

این تازه آغاز راه است ! رنگی شدن به تنهایی به معنی رسیدن به کمال نیست بلکه شرط ادامه حیاتی بود که رخ داد و تنها بستری است که بتوان حرفه ای تر (از دید ژورنالیستی ) برروی آن کار کرد. هنوز هم معتقدم (همانطور که در یادداشت ویژه نامه دویستمین شماره نوشته بودم) تنها برگ برنده ای که نجوم دارد و می تواند برروی آن تکیه کند، تاکید همه جانبه و بدون قید و شرط به اصول ژورنالیسم علمی است. هنوز تا تحقق این آرزو راه طولانی در پیش است که امیدوارم دوستان مجله با موفقیت آن را بپیمایند.

اما از کلیت مجله که بگذریم این شماره از جهت دیگری نیز مهم است و آن ژرفای شماره 205 است. ضمیمه ای کوچک در باره سینمای علمی تخیلی با محوریت برخورد با بیگانه ها.

زحمت این بخش از مجله را دوستان گروه ادبیات گمانه زن کشیدند و بار اصلی زحمت ها بر دوش خانم سمیه کرمی بود،  که جای تشکر فراوان دارد.

مقالات این بخش که مروری سریع بر چند گونه روایت سینمایی از این موضوع است که به نظر من فوق العاده جذاب و خواندنی اند و برای دوستداران سینمای علمی – تخیلی می تواند جذابیتی دو چندان داشته باشد.

در آخر پیشنهاد می کنم اگر این شماره را خواندید نطرتان را و نقدتان را برای تحریریه آن به ایمیل nojum@nojum.ir ارسال کنید تا کسانی که سعی در تولید این محتوا دارند بدانند که خوانندگانشان چه نظری درباره کار آنها دارند.

 


مسنجر در مدار عطارد

در اساطیر یونان مرکوری، خدای پیام رسان المپ است. مردی با کفش های بالدار که پیام خدایان المپ را میان آنها منتقل می کند. شاید به دلیل همین کفش های بالدار و سرعت بی نظیر او بود که وقتی قدما ،سیاره ای را در آسمان رصد کردند که به سرعت از افق شامگاهی به افق صبحگاهی منتقل می شد و به دشواری می شد آن را رصد کرد نام آن مرکوری گذاشتند. عطارد سیاره تیز پای منظومه شمسی که نزدیک ترین سیاره به خورشید هم محسوب می شود، در این سال ها هیچگاه میزبان بازدید کننده ای زمینی  نبوده است و این سیاره شگفت انگیز و بی جو و آبله رو کمتر مورد بررسی از نزدیک قرار گرفته است. 

به همین دلیل دیروز (5 شنبه) روز مهمی در تاریخ اکتشافات فضایی به شمار می رود . روزی که مسنجر (پیام آور) مدارگرد روباتیک ناسا در مدار این سیاره قرار گرفت تا نخستین میهمان زمینی سیاره شگفت انگیز منظومه شمسی باشد.

روز گذشته و ساعت 9:10 به وقت محلی (وقت شرق آمریکا) مرکز کنترل ماموریت مسنجر واقع در آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جان هاپکینز، سیگنال های رادیو متری را دریافت کرد که تایید می کرد موتور سفینه که برای مدت کوتاهی روشن شده بود در موعد مقرر خاموش شده و این فضا پیما با موفقیت در مدار سیاره عطارد قرار گرفته است. 

فضا پیما در ساعت 9:45 به سوی زمین قرار گرفت و ارسال داده ها به مرکز کنترل را اغاز کرد. و بر اساس همین داده های دریافتی بود که مهندسان تایید کردند تمام عملیات ترمز گیری و قرار گرفتن در مدار با موفقیت پیش ررفته است و هیچ خطایی در سیستم های اصلی و زیر سیستم ها ثبت نشده است.

موتور این فضا پیما در ساعت 8:45 و برای مدت تقریبی 15 دقیقه روشن شد و سرعت آن را به 862 متر بر ثانیه کاهش داد و سفینه را در مداری بیضی به دور عطارد قرار داد . این ملاقات با عطارد در فاصله 155 میلیون کیلومتری زمین رخ داد.

بدین ترتیب سفر 6 و نیم ساله مسنجر به عطارد با موفقیت به انجام رسید تا این سفینه پس از سفری 7.9 میلیون کیلومتری با موفقیت به مقصد برسد

برای چند هفته آینده تمرکز مهندسان این مامرویت بر تایدد صحت و سلامت همه سیستم های فضا پیما متمرکز خواهد بود بدین ترتیب انتظار می رود از 4 آوریل جاری ماموریت های علمی این فضا پیما آغاز شود.

دانشمندان امیدوارند مسنجر رازها و اسرار پنهان مانده عطارد را برای آنها اشکار کند. مسنجر در طول مدت ماموریتش به بررسی رفتار شیمیایی سطح، تاثیر جریان های خورشیدی بر آن و بررسی سطح سیاره خواهد پرداخت.

برای اطلاعات بیشتر می توانید به پایگاه این ماموریت در وب سایت اصلی ماموریت مراجعه کنید.


چهارشنبه سوریتان شاد باد!

 

می گویند سال که به پایان می رسید، خانه ها پاک می آراستند تا روان رفتگان به خانه های خویشانشان بازگردند.

 می گویند بر فراز بام ها آتشی پاک بر پا می کردند تا روان های بازگشته به دیدار بازماندگان، راه خانه راحت تر بیابند. زمان گذشت و زمانه عوض شد و این آتش جاودان باقی ماند و کم کم به اخرین سه شنبه سال رسید.

 میراث امروز ما سوری است در آخرین شب چهارشنبه سال. هنوز اتش مبارکی بر پای می شود در آخرین روزهای سال که خبر از گرمای فردا با خود می آورد و خبر از شکستن ایام نخوت زمستانی. خبر از پایان تاریکی و سر زدن بهاری سبز.

شاید اتش آخر سال رمزی از پاداشی باشد که آنها که در نیمه زمستان ، در یلدا، تا سحر بیدار ماندند تا خورشید را سلامی دوباره کنند، دریافت خواهند کرد. آتشی که خبر از نه تنها روزهای سپید که سالی نو می آورد و روان های مهربانان در گذشته که به دیدار خاندان خویش می آیند تا شاید برکت را برای انها به ارمغان آورند که زمانه زمانه نو شدن است.

و چه مبارک نشانه ای است این آتش، پاک کننده و مطهر و روشنایی بخش و ظلمت شکن. حتی در چنین روزهایی که از هر کرانه خبر نیک کم به گوش می رسد و زمین و زمان را نیز گویی سر یاری با زمینیان نیست باز این آتش افروخته در دل شب است که خبر از پایان شب تاریک می آورد. آنگاه که می سوزد و می سازد و چون خاکستر می شود جوانه های امید را ققنوس وار از مزار خویش به هر کرانه پراوز می دهد و صبح را خبر می کند.

صبحی که دامان پر مهر خود را از شرق دور، از سرزمین شکوفه های گیلاس تا غربی ترین کرانه های  جهان و  بر فراز سرزمین جاوید میانه زمین ، آنجا که البرز نشان از زندگی اش دارد، به یکسان و به مهربانی خواهد گسترد.

جشن روشنایی تان نیک و شاد و بی خطر باد.

 

نویسنده : پوریا ناظمی : ۱۱:٤۳ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/۱٢/٢٤
Comments نظرات () لینک دائم

تاثیر زمین لرزه ژاپن بر طول شبانه روز

 

پس از زمین لرزه های بزرگ و از جمله زمین لرزه ژاپن در باره تغییر طول شب و روز خبرهایی منتشر می شود که گاه برای مردم ایجاد سو تفاهم می کند و باعث نگرانی ایشان می شود. مطلب زیر ترحمه آزادی از مقاله JPL در این باره است که شاید برای برخی  ،جالب توجه باشد.

زمین لرزه ای که با قدرت نزدیک به 9 ریشتر روز 11 ماه مارس یاپن را لرزاند ، باعث شد تا طول شبانه روز زمین کوتاهتر و محور سیاره ما نیز جابجا شود. اگرچه دلیلی برای نگرانی از این موضوع وجود ندارد.

ریچارد گراس از آزمایشگاخ جت پیشران ناسا (JPL) با بررسی مدل های پیچیده مختلف محاسبه ای نظری برای تعیین تاثیر این زلزله که پنجمین زلزله بزرگ تاریخ از سال 1900 تا کنون است ، بر محود و سرعت چرخش زمین انجام داده است.

بر اساس محاسبات این دانشمند زلزله ژاپن باعث شده است تا زمین اندکی سریعتر به دور خود بچرخد و بدین ترتیب طول شبانه روز 1.8 میکرو ثانیه کاهش یافته است. به یاد داشته باشید که هر میکرو ثانیه یک میلیونیوم یک ثانیه است. همجنین این لرزه باعث شد تا محور تعادل جرمی زمین (Earth’s Figure Axis) در حدود 17 سانتیمتر جابجا شود. این محور ، محوری است که نشان دهنده تعادل جرمی سیاره زمین است و نباید آن را با محور شمال جنوب اشتباه گرفت. این دو حدود 10 متر با یکدیگر نفاوت مکان دارند. در حقیقت با توجه به عدم پراکندگی یکنواخت جرم زمین، در دوسوی محور دوران سیاره ما عدم تعادل جرمی وجود دارد محوری که با احتساب این اختلاف رسم می شود محور شکلی ویا محور تعادل جرمی سیاره نامیده می شود. (چون معادل مصطلحی در فارسی برای این واژه پیدا نکردم در ادامه از واژه انگلیسی Figure Axis استفاده می کنم). این تفاوت بین این دو محور باعث می شود تا زمین در حین گردش روزانه به دور خود ، نوعی لنگی در حرکتش را نیز تجربه کند و جابجایی این محور باعث جابجایی میزان این لنگی می شود. البته چنین تغییراتی تاثیری بر محور گردش زمین در فضا ندارند چرا که این محور تنها تحت تاثیر نیورهای خارجی نظیر گرانش اجرامی مانند خورشید و ماه و سیارات استقرار پیدا می کند.

البته باید به یاد داشت این محاسبات بر مبنای داده هایی است که تا کنون منتشر شده و ممکن است با رسیدن داده های جدید تر زمین شناختی در مقدار آن ها تغییر ایجاد شود.

برای اینکه مقایسه ای در باره میزا این تغییرات داشته باشیم باید نگاهی به زلزله سال گذشته شیلی بیاندازیم. زلزله 8.8 ریشتری شیلی بر مبنای محاسبات گراس و همکارانش، باعث کاهش 1.26 میکرو ثانیه ای زمین و تغییر 8 سانتیمتری Figure Axis زمین شده بود. محاسبات مشابهی که بعد از زمین لرزه وحشتناک 9.1 ریشتری سال 2004 سوماترا انجام شد نیز شنان از آن داشت که آن لرزه باعث کاهش 6.8 میکرو ثانیه ای گردش زمین و تغییر 7 سانتیمتری محور فیگور زمین شده است. اما یک زلزله تا چه میزان می تواند  باعث چنین تغییری در این محور شود به قدرت، محل، عمق و همچنین نحوه حرکت گسله ها دارد.

به گفته گراس: گردش زمین همیشه در حال تغییر است و این تنها زلزله ها نیستند که ان را تغییر می دهند، بلکه عوامل بسیار موثرتری همچون، تغییر در شرایط اقلیمی، جریان های بادی، و جریان های اقیانوسی سبب این تغییرات می شوند. بنابراین در طول یک سال باعث افزایش یا کاهشی معادل تقریبا 1 میلی ثانیه در طول مدت گردش وضعی زمین می شوند که این میانگین 550 برابر مقدار تغییری است که زلزله ژاپن به وجود آورده است.

همچنین محور فیگور زمین نیز همیشه در حال جابجایی است و تقریبا در هر سال حدود 1 متر جابجا می شود که این مقدار 6 برابر تغییری است که احتمالا در اثر تغییر پراکندگی جرم زمین در اثر زلزله ژاپن رخ داده است.

گراس که به هرماه همکارانش به تعیین تاثیرات عوامل جوی و اقیانوسی بر گردش زمین می پردازند ، علی رغم ارایه مدل نظری درباره نحوه تاثیر زلزله ژاپن بر گردش زمین معتقدند هنوز میزان این تغییرات کمتر از حساسیت فناوری های موجود برای اندازه گیری آنها است. اما آنها می توانند میزان تغییرات و جابجایی در محور فیگور زمین را با دقت 5 سانتیمتر اندازه بگیرند بنابراین تغییری که زلزله ژاپن در محل این محور ایجاد کرده است (حدود 17 سانتیمتر ) قابل مشاهده و اندازه گیری خواهد بود. روش این کار این است که پس از تعیین محل جدید این محور تاثیرات جوی و اقیانوسی که موجب این تغییر می شوند را از کل تغییر کم کنند تا به میزان تغییر ناشی از زلزله دست پیدا کنند.

البته این تغییرات موضوعی نیست که لازم باشد در باره آن نگران بود. زمین همیشه دستخوش چنین تغییراتی است و اعلام تغییرات حاصل از چنین زلزله هایی بیشتر برای نشان دادن ابعاد وسیع رویداد و تاثیری است که یک اتفاق می تواند بر رفتار کل سیاره ما بگذارد.

در حادثه ژاپن نگرانی های جدی تری وجود دارند که باید به آنها توجه کرد.

 

 

نویسنده : پوریا ناظمی : ۱۱:٢۳ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/۱٢/٢٤
Comments نظرات () لینک دائم

مقاله نجوم در باره حوادث ژاپن

 

این متن مطلبی است که برای سایت نجوم نوشته بودم 

 

ساکنان سرزمین خورشید تابان و دشت های سپید پوش  ازشکوفه های گیلاس این روزها داغدارند.

آنها که در طول تمدن کهنشان بارها سقوط را تجربه کرده بودند و بارها برخاستن را آزموده بودند بار دیگر با چالشی بی سابقه مواجهند. مردمی که در جنگ جهانی دوم سرزمین مادریشان را چون زمینی سوخته می دیدند اماتوانسته بودند با همتی که بعد ها ضرب المثلی از سخت کوش و دقت و نظم برای جهان شد، جهانی نو بیافرینند بار دیگر در محاصره بلایای طبیعی قرار گرفته اند.

جمعه هفته گذشته بود که جهان یکی از شدیدترین زلزله های تاریخ خود را تجربه کرد. جایی نزدیک جزیره ژاپن، زمین با قدرت مهار نشدنی 8.9 ریشتر لرزید. لرزه ای که اگرخودش به مدد مهندسی ناب ژاپنی ها تلفات زیادی به همراه نیاورد اما امواج خشمگین سونامی اش هزاران کشته برجای گذاشت. 

تصاویر ماهواره ای نشان از عمق فاجعه ای دارند که خود این مردم را نیز شوکه کرده است و این بلا هااگر کم نبود داستان مصیبت ادامه پیدا کرد.

زلزله های شدید باعث شد مجموعه راکتورها هسته ای فوکوشیما با بحران مواجه شوند تا کنون دو انفجار در قلبراکتورهای 1 و 3 گزارش شده و دانشمندان چشمان نگرانشان را به قلب راکتور شماره 2 دوخته اند جایی که دمای هسته راکتور شروع به افزایش کرده است. شهر تا 20 کیلومتری تخلیه شده و مردم مصیبت زده اینک نگران آلودگی رادیو اکتیو نیز هستند. گزارش آلودگی ده ها نفر به مواد رادیو اکتیو تا کنون تایید شده است و برخی نگران تکرار فاجعه ای چون چرنوبیل هستند. طعنه آمیز اینکه بار دیگر ملتیکه بیشترین هزینه را از آلودگی اتمی در جریان جنگ جهانی دوم داده است در معرض خطری مشابه قرار گرفته است.

امااین زلزله مهیب 8.9 ریشتری صنایع فضایی را نیز تحت تاثیر قرار داد . به گزارش اسپیس فلایت ناو تصاویری که ازمرکز کنترل، مرکزفضایی سوکوبا (Tsukuba) منتشر شده است، نشان از واژگون شدن تجهیزات مستقر در این ایستگاه دارد و برخی گزارش ها از احتمال ریزش بخش هایی از سقف خبر می دهد این مرکز 30مایلی شمال شرق، توکیو قرار دارد.

آزانس فضایی ژاپن از پس از حادثه تاکنون هیچ به روز رسانی برروی وب سایت خود انجام نداده است و تنها اعلام کرده که بازدیدهای عمومی از این مرکز به دنبال حادثه روزجمعه تا اطلاع ثانوی لغو شده است.

سخنگویان ناسا اعلام کرده اند مرکزکنترل ماموریتهای فضایی ناسا در هیوستون ایالات متحده نظارت بر دور سنجی آزمایشگاه تحقیقاتی Kibo و محموله H-2 ژاپن که یک بار بر روباتیک است را بر عهده گرفته اند.

امکانات آژانس فضایی ژاپن در سوکوبا علاوه برمرکز کنترل ماموریت های فضایی در بردارنده مرکز تعلیمات فضا نوردی و مرکز پرتاب های فضایی نیز بود.

این مرکز همچنین پایگاهی برای گذراندن مراحل آزمون ماهواره های ژاپنی به شمارمی رود. درحال حاضر فضا پیمای ماموریت رصدتغییرات جهانی که قرار است در پایان سال جاری میلادی به فضا پرتاب شود در این مرکز در حال گذراندن آزمون ها است.

یکی دیگر ازمراکر مهم فضایی ژاپن، کارخانه صنایع سنگین میتسوبیشی است که راکت های H-2A و H-2B را در شهر ناگویا می سازد. این شهر که در جنوب غرب توکیو قرار دارد از مرکز زلزله فاصلهداشته و آسیبی ندیده است.

زلزله روز جمعه امواج شدید سونامی رادر پی داشت. مرکز پرتابهای فضایی ژاپن در جزیره تانگاشیمااز دسترس امواج سونامی در امان ماند و دوربین های پخش زنده این پایگاه نشانی از آسیب های قابل رویت در ساختمان اسمبلی راکت ها و سکوهای پرتاب را نشان نمی دهند.

از سوی دیگر شدت این حادثه به حدی بوده است که بر اساس تحلیل های موجود باعث افزایش سرعت دوران وضعی سیاره زمین و کاهش مدت شبانه روزبه مقدار 1.8 میکرو ثانیه شده است.

نخست وزیر ژاپن این حادثه را بزرگترین فاجعه ژاپن پس از جنگ جهانی دوم می داند اما امیدوار است آنگونه که ژاپن از بار طاقت فرسای جنگ به پا خواست از این بحرانی نیز به سلامت بگذرد.

زلزله ژاپن نشان داد در هیچ جای جهان  ،حتی در مهد فناوری هایی که بیشتر به معجزه شبیه است هم نمی توان از خشم طبیعت در امان بود. اگرچه دانش عمیق ، مدیریت بالا و نظم بی نظیر می تواند در بحران های بزرگ به داد یک ملت برسد. همانگونه که بسیاری معتقدند اگراین بلا در جایی جز ژاپن رخ می داد باید تلفات آن را در ضریب چند ده برابر ضرب می کردیم. 

اما آنچه رانمی توان مهار کرد خشم طبیعت است. زمانی که بعد از حادثه سقوط کلمبیا ، در اولین پرواز شاتل های فضایی به مدار فضانوردی ژاپنی نیز به همراه خدمه به مدار رفت، ایلین کالینز، فرمانده شاتل که به همراه فضا نورد ژاپنی در ارتباط مستقیم با نخست وزیر ژاپن سخن میگفت، به او گوشزد کرد: زمین هنوز زیبا است اما از این بالا می توانیم زخم هایی را که بر پیکر آن وارده کرده ایم ببینیم اگر جلوی این تخریب محیط زیست گرفتهنشود و به طبیعت احترام نگذاریم بلاهای بزرگی در انتظار مااست. 

اینک یکی از آن بلاها بر سرمردمان ژاپن نازل شده است که اتفاقا مردمانی اند که به طبیعت احترام می گذراند. اگر خشم طبیعت با دوستداران خود اینچنین است تصور کنید اینغضب با دشمنان طبیعت چگونه خواهد بود.

این دوران سخت خواهد گذشت. باز هم رهگذران از دیدن قله برف گرفته فوجی یاما به وجد خواهند آمد و بار دیگران درخت های گیلاس در بهاری دیگر شکوفه خواهند زد. اما امروز ژاپن درس نامه ا ی برای بشریت است که اندکی در برابر طبیعت متواضع تر باشد. 

ماهنامه نجوم بروز این فاجعه را به مردمان سرزمین آفتاب تابان و به ویژه جامعه نجوم وفضای این کشور تسلیت میگوید و همچون ایشان منتظر و امیدوار به فردایی است که باران غم ها را خواهد شست.

 

 

 

 

 


آخرین وضعیت نیروگاه های ژاپن

سیر اتفاقات در راکتورهای هسته ای ژاپن سرعت فزاینده ای گرفته است. سامانه نیروگاهی فوکوشیما دویمن انفجار خود را تجربه کرد واینک برخی از روند افزایش دما در راکتور شماره ٢ ابراز نگارنیمی کنند.

برای پیگیری لحظه به لحظه این رویدادها می توانید وبلاگ نیوسانتیست در این باره را دنبال کنید که به طور لحظه ای این رویداد را پوشش می دهد.


تخریب بخش هایی از اتاق کنترل آژانس فضایی ژاپن

زلزله مهیب 9/8 ریشتریکه روز جمعه ژاپن را لرزاند، تنها باعث بروز سونامی گسترده و آسیب رسانی به تاسیسات هسته ای این کشور نشده است. بلکه به گفته یکی از سخنگویان آژانس فضایی ژاپن، ایستگاه کنترل بین الملیی فضایی ژاپن واقع در سوکوبا بهشدت آسیب دیده است و این امر باعث شده است تا ناسا کنترل سیستم های آزمایشگاه های ژاپنی را بر عهده بگیرد.

به گزارش اسپیس فلایت ناو:
تصاویری که ازمرکز کنترل، مرکزفضایی سوکوبا (Tsukuba) منتشر شده است، نشانازواژگون شدن کمدا و تجهیزات مستقر در این ایستگاه دارد و برخی گزارش ها از احتمال ریزش بخش هایی از سقف خبر می دهد اینمرکز 30مایلی شمال شرق، توکیو قرار دارد.

اتاق کنترل پیش از زلزله


آزانس فضایی ژاپن از پس از حادثه تاکنون هیچ به روز رسانی برروی وب سایت خود انجام نداده است و تنها اعلام کرده که بازدیدهای عمومی از این مرکز به دنبال حادثه روزجمعه تا اطلاع ثانوی لغو شده است.
سخنگویان ناسا اعلام کرده اند مرکزکنترل ماموریتهای فضایی ناسا در هوستون ایالاتمتحده نظارت بر دور سنجی آزمایشگاه تحقیقاتی Kibo و محموله H-2 ژاپن که یک بار بر روباتیک است را بر عهده گرفته است. کلی هومفرایز (Kelly Humphries) یکی از سخنگویان ناسا اعلمکرده است سازمان فضایی ژاپن ، ژاکسا، تمامی سیسستم های مستقر در این مرکز را پیش از تخلیه به حالت خاموش در آورده و تلاش و تحقیقات ناسا و دیگر آژانس های بین المللی برایادامه عملیات Kibo بی وقفه ادامه خواهد یافت.
پیش ازاین و زمانیکه طوفان های حاره ای شدید رخ می دادند ، ناسا نیز عملیات نظارت بر پروازهای فضایی خود را از هوستون به مرکز فضایی جانسون منتقل کرده بود و از این جهت تجربه این جابجایی عملیات نظراتی را دارد.

بخشی از آسیب های اتاق کنترل بعد از زلزله


هومفرایز در باره اقدامات انجام شده فعلی گفت، مطابق برنامه قرار بود جمعه محفظه محموله بر HTV باز شود که فعلا این اتفاق تا روز دوشنبه بعد به تعویق افتاده است و ناسا مطابق توانایی ها حمایتی مرکز فضایی سوکوبا برنامه را تنظیم می کند.
این محموله و آزمایشگاه بخش هایی ازایستگاه بین المللی فضایی هستند. فضانوردان ساکن در ایستگاه فضایی با استفاده از بازوی روباتیک ایستگاه، این محموله بر را به سوی دریچه ای که شاتلفضایی دیسکاوری به آن متصل بود هدایت کرده بودند.
امکانات آژانس فضایی ژاپن در سوکوبا علاوه برمرکز کنترل ماموریت های فضایی در بردارنده مرکز تعلمیات فضا نوردی و مرکز پرتاب های فضایی نیز بود.

بخش هایی از اسیب های مرکز کنترل پرواز های فضایی ژاپن

تصاویر از spaceflightnow.com


این مرکز همچنین پایگاهی برای گذراندن مراحلآزمون ماهواره های ژاپنی به شمارمی رود. درحال حاضر فضا پیمای ماموریت رصدتغییرات جهانی که قرار است در پایان سال جاری میلادی به فضا پرتاب شود در این مرکز در حال گذراندن آزمون ها است.
یکی دیگر ازمراکر مهم فضایی ژاپن، کارخانه صنایع سنگین میتسوبیشی است که راکت های H-2A و H-2B را در شهر ناگویا می سازد. این شهر که در جنوب غرب توکیو قرار دارد از مرکز زلزله فاصلهداشته و آسیبی ندیده است.
زلزله روز جمعه امواج شدید سونامی رادر پی داشت. مرکز پرتابهای فضایی ژاپن در جزیره تانگاشیمااز دسترس امواج سونامی در امان ماند و دوربین های پخش زنده این پایگاه نشانی از آسیب های قابل رویت در ساختمان اسمبلی راکت ها و سکوهای پرتاب را نشان نمی دهند.

برای دیدن تصاویر زنده پایگاه پرتاب های فضایی جزیره تانگاشیما به این لینک مراجعه کنید. توجه داشته باشید تصاویری که شب هنگام تهیه می شود به دلیل نبود منابع نور محلی واضح نیستند.


نگاه رسانه های جهان به فاجعه ژاپن

مجموعه زیر که به دلیل حجم بالا مجبور شدم کیفیتش را کاهش دهم صفحه اول تعدادی از روزنامه های پر تیراژ و معروف روز شنبه جهان را نشان می دهد که چگونه واقعه زلزله و سونامی ژاپن را در صفحه اول خود پوشش داده اند. برای مقایسه صفحه اول همشهری و جام جم را نیز در این مجموعه آورده ام که هردو این خبر را در صفحه اول خود آورده بودند.

عمق فاجعه به حدی بالا بود که برخی از روزنامه ها قالب روزانه خود را تغییر داده و تصویر تمام صفحه اول خود را به این خادثه اختصاص داده بودند و این تازه پیش از آشکار شدن داستان نشت هسته ای راکتور فوکوشیما آشکار شود.

این داستان ادامه دارد و در حالیکه دولت درصدد مهار بحران زلزله و سونامی است خبرهای نگران کننده از مجموعه راکتورهای فوکوشیما ادامه دارد . دقایقی پیش هالا گرانی ، خبرنگار CNN به نقل از منابع در ارتباط با این شبکه اعلام کرد در حالیکه به نظر می رسد فرآیند کاهش دما در راکتور شماره 1 که دچار انفجاز شده بود ادامه دارد، خبرهایی مبنی بر نشت از راکتور شماره 3 همین مجموعه به گوش می رسد.

در اینجا می توانید گزارش سان تایمز را از این داستان در حال توسعه بخوانید


خطر هسته ای در پی زلزله ویرانگر ژاپن

 

بحران زلزله 8.8 ریشتری ژاپن ابعاد تازه تری پیدا کرده است. پس لرزه هایی که خود به اندازه یک زمین لرزه بزرگ قدرت دارند ، امواج سرکش سونامی قدرتمند و خرابی و آتش سوزی اگر بهتنهاییفاجعه ای غم بار را رقم می زند اینک اخبارنگران کننده تری نیز به گوش می رسد شایعه ای که از شب گذشته بر سر زبان ها افتاده بود اینک جدی تر شده است.

پایگاه تحلیل اتمنیتی استارت فور، در گزارشی فوری از احتمال بالای نشست مواد رادیوی اکتیو در یکی از نیروگاههای ژاپن خبر داده است.

متن این خبر به این شرح است:

روز 12 مارس ، شنبه 21 اسفند، انفجاری در نیروگاه شرکت نیروی الکتریکی توکیو (TEPCO) و در تاسیسات هسته ای فوکوشیما رخ داده است. مقامات محلی از احتمال نشت راکتور هسته ای اینمرکز که در شهر اکوما قرار دارد صحبت کرده اند و شاهدان عینی از وقوع انفجار و ظهر ستونی از دود بر فراز این نیروگاه خبر داده اند. مقامات رسمی نیروگاه خبر داده اند که بخشی از قلب راکتور برای دقایق کوتاهی در معرض هوا قرار گرفته است و مقامات برای کنترل دمای هسته راکتور سطح آب را افزایش داده اند.

مقامات بعدا اعلام کرده اند بخاری که از نیروگاه متصاعد می شده حاصل تبخیر همین آبی بوده که برای خنک کردن قلب راکتور به کارگرفته می شده است اما اگر وقوع انفجار تایید شود به این معنی خواهد بود که آب تزریقی به استخر هسته راکتور نتوانسته است دما را کاهش دهد و این راکتور درمعرض خطری بسیار بحرانی تر از آنچه پیشتر اعلام شده بود قرار گرفته است.

این در حالیست که چند راکتور دیگر در ژاپن در پی زلزله مهیب روزگذشته به حالت تعطیل در آمده اند.

برای اطلاع از میزان خطراحتمالی و شرایط فعلی این نیروگاه به این آدرس مراجعه کنید.


ایندیور در مسیر آخرین پرتاب

پس از آنکه شاتل فضایی دیسکاوری برای آخرین بار بر باند فرود ایستگاه فضایی کندی فرود آمد. شاتل فضایی ایندیویر نیز برای آخرین بار گام در راهی گذاشت که بیش از 20 سال آن را طی کرده بود.

روز 5 شنبه و از ساعت 7:55 عصر به وقت شرقی آمریکا ،شاتل فضایی ایندیور سوار بر سکوی غول آسای متحرک خود برای آخرین بار از ساختمان نصب شاتل های فضایی که روزگاری برای سوار کردن موشک های ساترن استفاده می شد بیرون آمد تا سفری ارام و اهسته به طول حدود5.5 کیلومتر تا سکوی پرتاب را آغاز کند. 

بدین ترتیب شاتل فضایی یک قدم دیگر تا 25 امین پرواز مداری خود که آخرین پروازش پیش از بازنشستگی خواهد بود نزدیک تر شد.

سایت اسپیس فلایت ناو ، مجموعه عکس های بی نظیری از بن کوپر و استفان کلارک را منتشر کرده است که این آخرین خروج ایندیور از ساختمان اسمبلی را ثبت کرده اند.

آخرین پرواز ایندیور برای 19 آوریل 2011 و به مقصد ایستگاه بین المللی فضایی برنامه ریزی شده است.

برای دیدن عکس های بیشتر به این لینک مراجعه کنید.

 


زلزله و سونامی مصیبت بار در ژاپن

امروز ژاپن شاهد یکی از بزرگترین زلزله های ثبت شده تاریخ بود زلزله ای با قدرت 8.8 درجه در مقیاس ریشتر (مقیاس امواج درونی زمین ) که آثار آن تا دور دست ها و تا ساحل غربی ایالات متحده کشیده شده است. پیش بینی می شود سونامی حاصل از این زلزله خساسارت زیادی را در بر داشته باشد .

آخرین اطلاعات و نقشه های این موقعیت را می توانید در صفحه ویژه گوگل دنبال کنید 

 

نویسنده : پوریا ناظمی : ۱٢:۳٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱٢/٢٠
Comments نظرات () لینک دائم

آغاز یک پایان

ساعتی پیش شاتل فضایی دیسکاوری بعد از سپری کردن ماموریتی موفق در مدار زمین برای آخرین بار در ایستگاه فضایی کیپ کندی فرود آمد تا آغاز گر پایان شاتل ها باشد.

شاتل فضایی دیسکاوری در پایان 39 امین و آخرین پروازش با موفقیت به زمین نشست تا ولین شاتل فضایی باشد که برای همیشه از پروازهای فضایی خداحافظی می کند. اکنون تنها دو پرواز دیگر در تقویم شاتل های فضایی باقی مانده است یکی برای ایندیور و یکی برای آتلانتیس.

 

شاتل های اگرچه 14 قربانی در مجموع پرواز های خود گرفته اند اما بیشترین خدمات را به دانش کرده اند و مهمترین وسیله حمل و نقل فضایی بوده اند که تا کنون ساخته شده اند. با به پایان رسیدن شاتل ها باید منتظر فصل جدیدی در رفت و آمدهای مداری باشیم فصلی که بعید به نظر می رسد با بودجه فعلی ناسا خیلی زود آغاز شود.

دیسکاوری در طول سال های خدمتش 39 بار به فضا رفت. 5830 بار زمین را دور زد و انبوهی از تجهیزات را به مدار زمین برد و انبوهی از آزمایش های علمی را انجام داد تا انینکه ساعاتی پیش آخرین بار به زمین فرود آمد و برای همیشه از فضا خداحافظی کرد.


شب خوش فردوسی مشهد

دیشب پس از 2 هفته که تقریبا در استراحت مطلق بودم به بهانه بسیار خوبی از خانه بیرون آمدم. از چندی پیش به همراه دوستان به فکر برنامه ای بودیم که گروهی از دوستان قدیم دانشکده را گردهم بیاوریم. با توجه به اینکه ما در دانشگاه فردوسی درس خوانده بودیم شاید خیلی امیدوار به این نبودیم که برنامه شلوغی از کار در بیایید. با کلی حیله وترفند هرکسی را که می توانستیم پس از 10 سالی که از فارغ التحیلی ما می گذشت پیدا کنیم، پیدا کردیم و اطلاع ددیم. 

دیشب سرانجام دوستان گردهم جمع شدند. بیش از 40 نفر از بچه ها که بعضی ها بیش از 10 سال بود همدیگر را ندیده بودند گرد هم آمدند و برخی از دوستان هم لطف کردند و از مشهد خود را به تهران رساندند تا در این برنامه باشند. 

یک شبه احساس کردم 10 سال جوان تر شده ام و به قول محمد معافی شادی بود که با هیچ چیزی نمی شد تعویضش کرد. اینکه این همه دوستان پس از از این همه سال همدیگر را در خاطر دارند و با هم مهربانند چیز کمی نبود.

به قول سعدی شیراز: 

سعدی به روزگاران مهری نشسته بر دل 

بیرون نمی توان کرد حتی به روزگاران 

(البته برخی نسخه ها نوشته اند الا به روزگاران ولی به نظرم حتی به روزگاران با وصف دیشب ما بیشتر هماهنگ بود)

شبی خوش بود که تا پاسی از نیمه شب، گذشته ادامه یافت و به یاد آورد هنوز بهانه های بسیاری برای شادی های کوچک وجود دارد 


تشکر

بعد از یک هفته دوباره پشت کامپیوتر نشستن خوب است اگرچه تو این یک هفته خیلی از چیز ها برایم تغییر کرده. اما علت نوشتن امروز فقط تشکرصمیمانه از خانواده و دوستانم است که در ١ هفته گذشته نهایت لطف را به من داشتند.

اگرچه هنوز  زحمت های من برای بقیه  تمام نشده و هنوز باید یک هفته ای را دست به عصا راه بروم اما شرط انصاف نبود اگر در همین اولین فرصت از همه کسانی که در این مدت لطف داشتندتشکر نکنم.

غیر از خانواده باید از شیمای عزیز تشکر کنم که بدون کمک های بی نظیرش شاید وضعیت امروز من هم بسیار متفاوت می بود.

از همکارانم در جام جم که لطف کردند و زحمت کار و کارهای اداری را به دوش گرفتند‌ ودوستان عزیزیم که در این مدت چه تلفنی چه حضوری جدا کمک روحی بزرگی به من کردند ممنونم

همینطور تشکر جدی از دوستان تازه ام ،‌کادر فوق حرفه ای پرستاری بخش ای سی یو بیمارستان عرفان دارم که بدون لطف آنها رسیدن به وضعیت اکنونم ممکن نبود.

امیدوارم شایسته این همه لطف دوستان باشم.

شاد و سربلند و سالم باشید