پوريا ناظمی

برخوردهایی در سطح ماه

 

روز چهارشنبه گذشته فضا پیمای ژاپنی کاگویا برخوردی کنترل شده را با سطح ماه به انجام رساند. این برخورد پیش در آدمدی بر برخورد دیگری خواهد بود که ناسا قصد دارد در ماه اکتبر به انجام برساند.

این برخورد در واقع حسن ختامی بود برای یک کاموریت موفق 500 میلیون دلاری که حدود 2 سال به طول انجامیده بود. کاوشگر ژاپنی کاگویا در پایان این ماموریت دو ساله سرانجام در ساعت 21:55   روز چهارشنبه به وقت مرکزی ایران به سطح ماه برخورد کرد. محل این برخورد در سمت رو به زمین ماه بود. اگر سطح این قمر را به 4 ربع تقسیم کنیم این محل در ربع پایین و سمت راست سطح ماه قرار داشت.

هنگام برخورد دوربین میدان دید باز فروسرخ رصدخانه آنگلو استرالیا توانست این برخورد سریع را ضبط کند.  یکی از رصدگران این رصدخانه در این باره گفت ما درخش بسیار روشنی را در نزدیکی زمان پیش بینی شده برای برخورد مشاهده کردیم. 

پیش از این و در سال 2006 زمانی که ماموریت SMART1 به دلیل نقص فنی به ماه سقوط کرد، تلسکوپ کانادا – فرانسه – هاوایی در رصدخانه موناکی توانسته بود آن را رصد کند. البته کاگویا 5 برابر سنگین تر از SMART 1 بود و محل برخورد آن نیز در بخش تاریک ماه و در نزدیکی خط روشمرز (ترمینیتور) بود. چنین شرایطی باعث شده بود تا توده ای از ذرات که  در اثر این برخورد از سطح ماه فرار کرده بودند در معرض نور خورشید قرار گرفته و به شکلی درخشان قابل رویت شوند.

کاگویا در آخرین ساعاتی که سوختی برایش باقی بود به شکل کنترل شده ای به ماه برخورد کرد و بررسی های علمی و تحلیل تصاویر آن از روی زمین به دانشمندان کمک خواهد کرد تا به برخی سوال های از پیش طراحی شده پاسخ دهند. 

کاگویا که به نام سلنه (SELENE) هم شناخته می شود در شهریور ماه سال 2007 به فضا پرتاب شد و به مدت 2 سال به کمک 15 ابزار خود به رصد و بررسی سطح ماه پرداخت.

این برخورد در حالی صورت می گیرد که ناسا ساعاتی پیش (روز جمعه) ماموریتی را به مقصد ماه آغاز کرد که در آن می کوشد ضمن انجام بررسیهای علمی برخورد بزرگی با ماه را به انجام برساند.

این ماموریت که LCROSS نام دارد به انبوهی از جس گر ها مجهز است تا بتواند لحظه برخورد و مواد فوران کرده از گودال های برخوردی را با دقت زیر نظر بگیرد تا شاید نشانه هایی از مولکول های آب و هیدروژن را در آنها پیدا کند. این برخورد همچنین قرار است از سوی تلسکوپهای بزرگ زمینی و تلسکوپ فضایی هابل نیز مورد مشاهده و بررسی قرار گیرد.

نکته مهم در باره این ماموریت آن است که بسیاری آن را نخستین ماموریت در راه بازگشت به ماه برای ناسا می دانند.

کاوشگر 583 میلیون دلاری LCROSS ساعاتی پیش با کمک یک راکت اطلس 5 به مدار زمین فرستاده شد تا راه خود را به سوی ماه در پیش بگیرد.

منبع :www.spaceflightnow.com

پی نوشت: سالها پیش و قبل از آنکه در به روز رسانی بخش اخبار سایت نجوم همکاری کنم به همراه همسرم و چند تن از دوستان وب سایت کوچکی داشتیم به نام کاواک که خبرهای نجومی را روی آن می گذاشتیم . بعدها در نجوم هم همان رویه را داشتیم تا اینکه تکنولوژی پیش رفت و من عقب ماندم و دیگر نتوانستم پا به پای روش های جدید مطالبی را به روز کنم و از سوی دیگر دوستان دیگر هم بیش از آن دوره دسترسی داشتند. فکر کردم شاید هنوز هم بسیاری از علاقمندان دوست داشته باشند خبرهای ساده را به طور منظم مرور کنند و جایی باشد که ترجمه ای ساده از مهم ترین خبرهای روز علمی و و به خصوص نجومی در اختیار داشته باشند برای همین سعی می کنم تا زمانی که بتوانم وب سایت جمع و جوری برای این کار درست کنم چند بار در هفته اینجا خبرهای جدید را به روز کنم.