پوريا ناظمی

ناسا به روایت اوباما

 

 ناسا برای مردم جهان فقط خلاصه حروف اول عبارت،‌سازمان ملی هوا و فضانوردی نیست. مردم جهان به این سازمان به عنوان یکی از آژانس های دولتی ایالات متحده نگاه نمی کنند بلکه آن را محلی می دانند که بسیاری از رویا ها به حقیقت تبدیل می شوند. ترکیب ملیتی و نژادی افراد شاغل در این سازمان نشان می دهد که گروهی از بهترین متخصصان از شرق و غرب جهان در گران ترین سازمان علمی د رحوزه فضا جمع شده اند تا مرزهای آسمان را بیشتر جلو ببرند. چه  اروپاییها از این موضوع خوششان بیاید یا نه ،‌چه ژاپنی ها و چینی ها سعی کنند بودجه های خود را در توسعه فضایی افزایش دهند و هرچقدر روس ها با به رخ کشیدن سابقه عظیمشان در فتح بسیاری از نخستین های فضایی بخواهند ناسا را از کانون توجه دور کنند اما واقعیت این است که در زمان ما هیچ سازمانی در جهان با چنین نیروی انسانی،‌قدرت فناوری و بودجه عظیم وجود ندارد که اکتشافات در مرزهای دانش را در دستور کار قرار داده باشد. برای همین برای روسای جمهور آمریکا هم ناسا فقط یک سازمان علمی نیست بلکه نشان دهنده شخصیت و هویت این کشور به شمار می رود.

از زمان شکل گیری ناسا در ابتدای دوران عصر فضا،‌ روسای جمهور این کشور درمقاطع مختلف با حضور در این سازمان کوشیده اند جهت آینده حرکت این سازمان و در نتیجهخ آینده رشد فناوری های نوین را تعیین کنند. معروف ترین حضور و برنامه به جان اف کندی باز می گردد. سخنرانی پر شور او مبنی بر اینکه در کمتر از 10 سال ناسا باید بتواند انسان را به ماه ببرد و پس از پیاده کردن آن برروی ماه او را سالم به زمین بازگرداند، اگرچه خیالی به نظر می امد اما با حمایت دولت و اختصاص بودجه مورد نیاز که با توجه به شرایط جنگ سرد توجیه داشت این رویا را عملی کرد.

روسای جمهور بعدی نیز این سنت تعیین سیاست را دنبال  تا نوبت به جرج بوش پسر رسید. مردی که ایده های آینده نگر هیجان انگیزی را مطرح کرد. تکمیل ایستگاه فضایی،‌ تولید نسل جدیدی از پرتابه های فضایی،‌سفر به ماه تا 2020 و فرود امدن انسان تا 2030 برروی مریخ. این سخنرانی نوید روزهای پرهیجانی را در عصر فضا می داد اما یک مشکل کوچک وجود داشت . رییس جمهور بوش فراموش کرده بود برای این کار باید بودجه ویژه ای تخصیص دهد. به همین دلیل ناسا در سالهای اخیر با بحران جدی تعیین اهداف روبرو بود. تا نوبت به باراک اوباما رسید. او بر مبنای نظر کمیته ویژه بررسی سیاست های ناسا تصمیم گرفت به فلوریدا برود تا پس از بازدید از یک فضا پیمای خصوصی سیاست های جدید را اعلام کند. توانایی باراک اوباما در ارایه سخنرانی های شیوا اما نتوانست او را از شر میراث بوش نجات دهد. در نتیجه سیاست های او به چیزی تبدیل شد که مردم عادی آن را درک نمی کنند و متخصصان بر آن نقد های زیادی می گیرند. خلاصه طرح او این چنین است:

شاتل ها پس از 2 پرواز دیگر بازنشست خواهند شد. سیستم پیشران جدیدی که شامل 4 بخش بود و با نام کانسلیشن قرار بود جایگزین شاتل ها شود و تا کنون چندین میلیون دلار هزینه برده است متوقف خواهد شد. تمام رفت و آمد ها به ایستگاه فضایی به عهده روس ها و تا 3 سال آینده بخش خصوصی نهاده می شود. تا پیش از 2020 تمام تلاش ناسا برای طراحی سیستم موشکی قابل استفاده برای فواصل دورتر از زمین و توسعه این فناوری خواهد بود. 2020 سفر به مدار ماه و فراسوی آن شروع خواهد شد و تا 2035 انسان می تواند به مدار مریخ برود ( به این معنی که در این سفر بر سطخح آن فرود نخواهد آمد و تنها در مدار باقی خواهد ماند) .

این طرح حامیان فعالیت های فضایی سرنشین دار را عصبانی و آینده نگران سفر به مریخ را افسرده کرده است. حامیان ناسا از اینکه تا مدت ها ناسا باید وابسته به روسیه و بعد بخش خصوصی شوند ناراحت هستند و مدیران پیشین ناسا از این تغییر رویکرد ناراضی اند. سناتور ها از اینکه با تعطیلی طرح کانسلیشن چند هزار شغل از دست می رود از برنامه جدید راضی نیستند و مردم از اینکه ناسا هدفی رویا پردازانه مانند فرود بر مریخ مقابل انها نگذاشته منتقد برنامه جدید هستند.

بدین ترتیب تنها بخشی که از این تغییر سیاست ها راضی مانده است بخش کاوش های روباتیک و غیر سرنشین دار ناسا است. این بخش که در  JPL‌مستقر است ،‌تنها یک سوم بودجه ناسا را به خود اختصاص می دهد اما خروجی مقالات علمی و دانش تولید شده بخش بیش از سه چهارم کل تولیدات علمی ناسا است. بدین ترتیب در حالی که سناتورها،‌ فضانوردها و مهندس ها و نمایندگان کنگره بر ادامه ماموریت های سرنشین دار به جدل ادامه خواهند داد بخش روباتیک ناسا به کاوش در اعماق عالم ادامه خواهد داد.