پوريا ناظمی

1 دهه ویک سال کم با آسمان شب

برنامه تلوزیونی آسمان شب شب گذشته در ویژه برنامه ای 10 سالگی خود را جشن گرفت. 10 سال عمر زیادی برای ثبات یک برنامه در تلوزیون است. به خصوص اگر این برنامه علمی و محدود به زمینه ای مانند ستاره شناسی باشد. 

البته این جشن در حقیقت جشن تولد ٩ سالگی آسمان شب بود و اکنون وارد دهمین سال فعالیتش شده است . یعنی کمی زود ذوق زده شدیم که این برنامه توانسته یک دهه دوام بیاورد.

مطمئنم سیاوش صفاریان پور برای این برنامه تلاش های فراوانی به خرج داد و شاید گزافه نباشد اگر ادعا کنیم به واسطه این برنامه - و برنامه های وابسته به آن مانند پخش زنده کسوف کامل از سراسر ایران، ویژه برنامه مقابله مریخ با زمین و ویژه برنامه گذر زهره - نوع جدیدی از ارایه برنامه های تولزیونی با موضوع علم در کشور ما تجربه شد. 

کارشناسان این برنامه حداقل در بازه ای از زمان سعی می کردند بر خلاف روند عادی موجود در آن دوره که کارشناس باید آدمی مسن، خشک و کت  و شلواری باشد، با ظاهری معمولی و با بیانی معمولی جلوی دوربین ظاهر شدند و سعی کردند ارتباط راحت تری بین مخاطب و برنامه برقرار کنند.

گام مهم دیگری که در این برنامه وجود دارد و به نظرم دیروز به آن اشاره نشد این واقعیت بود که شاید برای معدود دفعاتی در تاریخ برنامه های ایران یک برنامه علمی عی کرد به جای آنکه مترجم و روایت کننده رویداد باشد خود در تولید خبر مشارکت کند. گزارش های زنده و تفنی از مراکز شهرستان ها، گروه های فعال پوشش رویدادهای خاص مانند روز نجوم و اطلاع رسانی مستند در برنامه های داخلی، و از سویی سعی در ارایه خبر های تحلیلی از رویدادهای خارجی بخشی از این تلاش بوده است. البته اوج این اتفاق زمانی افتاد که آسمان شب به سراغ افراد موثر در حوزه های مختلف نجوم و فضا رفت و آنها را به برنامه آورد. گفتگوهای زنده یا ضبط شده با دکتر فیروز نادری مخاطب ایرانی را گاه با اطلاعاتی مواجه می ساخت که هنوز در جایی منتشر نشده بود، انوشه انصاری ساعاتی پیش از پروازش در یکی از معدود مصاحبه های اختصاصی اش از جزییات برنامه های خود و سفرش به فضا گفت و زمان یکه تصویر فراژرف هابل منتشر شد آسمان شب دکتر بهرام مبشر که در تهیه این عکس مشارکت داشت را به استودیوی خود آورد تا او توضیح دهنده رازهای این عکس باشد و یا زمانی که شورای عالی انقلاب فرهنگی برنامه جدی در باره تاریخ علم را در دستور کار قرار داد باز این آسما نشب بود که با دعوت دکتر ولایتی به برنامه اش روایت این نهاد از تاریخ علم را به بحث گذاشت.

پوشش خبری کامل از رویدادهای مهم ( مانند اعلام چشم انداز برنامه فضایی ناسا) یا ویژه نامه موجودات فضایی زمانی که زهره با بشقاب های پرنده اشتباه گرفته شد، نمونه هایی از این فعالیتند.

البته این برنامه حتما ضعف هایی هم داشته است. اما حفظ آن برای ٩ سال به هر حال تجربه ای قابل ستایش است. امیدوارم اگر این برنامه به فعالیت خود ادامه می دهد بر محتوای خود و احترام به مخاطبش تاکید دوباره ای داشته باشد و امیدوارم نه تنها عمرش دراز باد که محتوایش غنی و حضورش مانند گذشته دلپذیر باشد.