پوريا ناظمی

چشم های نگران، خیره به خلیج مکزیک

اکنون 6 هفته از زمان انفجار یکی از واحدهای حفاری شرکت بریتیش‌پترولیوم، در یکی از چاه‌های خلیج مکزیک می‌گذرد. آن انفجار موجب کشته شدن 11 نفر شد، اما در مقایسه با فاجعه‌ای که بعد رخ داد، این حداقل خسارت بود. از آن روز تاکنون در اثر شکافی که این انفجار در این چاه در عمق 1500 متری دریا به وجود آورده است، بزرگ‌ترین نشت نفت تاریخ در حال وقوع است. تخمین زده می‌شود تاکنون بین 20 تا 40 میلیون گالن (نزدیک به یک میلیون بشکه) نفت وارد آب‌های خلیج مکزیک شده باشد.


به همین خاطر شرکت بریتیش‌پترولیوم، زیر سخت‌ترین انتقادهای تاریخ خود قرار گرفته است. از یک سو سیاستمداران و از سوی دیگر فعالان محیط زیست این شرکت را تحت فشار قرار داده‌اند. بریتیش‌پترولیوم که می‌کوشد این ماجرا را یک جورهایی جمع و جور کند، روز شنبه با شکست دیگری روبه‌رو شد. عملیات تزریق گل فشرده به چاه برای جلوگیری از ادامه نشت نفت باز هم شکست خورد. یکی از سخنگویان این شرکت در این باره گفت: ما همه این روش‌ها را قبلا آزموده بودیم، اما این بار باید این روش‌ها را در عمق یک و نیم کیلومتری دریا انجام بدهیم و عملا هیچ یک از این روش‌ها برای چنین عمقی قبلا مورد آزمایش قرار نگرفته بودند و اولین باری است که در چنین عمقی با چنین مساله‌ای روبه‌رو می‌شویم. در همین حال این شرکت قرار است برنامه نجات دیگری را در روزهای پیش رو در دستور کار قرار دهد. در این عملیات مانورهای پیچیده‌ای برای زیردریایی‌های رباتیک طراحی شده تا شاید بتوانند از بیرون جلوی این نشت را بگیرند.

در حالی که این تلاش‌ها ادامه دارد محیط زیست بهای سنگینی بابت این تصادف می‌پردازد. بخش‌های وسیعی از آب‌های خلیج مکزیک آلوده شده‌اند و انبوهی از گونه‌های جانوری از پرندگان و ماهی‌ها دچار لکه‌های نفتی شده‌اند.



تازه بعد از جلوگیری از نشت نفت باید بخش مهم‌تر و پردردسرتری از عملیات نجات یعنی نفت‌زدایی از این منطقه وسیع آغاز شود. روش‌های موجود هیچگاه در این ابعاد مورد آزمون قرار نگرفته است و اگر فرآیند نفت‌زدایی زودتر آغاز نشود، ممکن است دامنه آلودگی هر روز توسعه بیشتری پیدا کند. روزهای پیش‌رو روزهای پردغدغه‌ای برای علاقه‌مندان محیط زیست از یک سو و از سوی دیگر مقام‌های شرکت بریتیش‌پترولیوم است که اعتبار خود را از دست رفته می‌بینند و همچنین روزهای سختی برای سیاستمداران آمریکاست که نگرانند مردم آنها را متهم به عدم توانایی کنترل بحران کنند؛ همان اتهامی که دموکرات‌ها هنگام فاجعه طوفان کاترینا، دولت بوش را به آن متهم کردند.