پوريا ناظمی

ديدگاه علمی رييس جمهور منتخب

قبل از انتخابات گروه دانش روزنامه جام جم تصميم گرفت در اقدامی کم سابقه سوالات يکسانی را در خصوص مهمترين مسايل علمی ژيش روی کشور در اختيار ۱۰ نامزد اصلی رقابتها قرار دهد تا آنها در فضايی يکسان به بيان ديدگاههای خود بژردازند.
از ۱۰ نفر اول ۸ نفر در گردونه رقابتها باقی ماندند اما پيگيريهای من و نيلوفر عاکفيان تنها در مورد ۲ نفر به نتيجه رسيد و محمود احمدی نژاد و محمد باقر قاليباف به سوالهای ما که با وسواس انتخب شده بود ژاسخ دادند.
اکنون که آقای محمود احمدی نژاد به عنوان رييس جمهور معرف شده اند بد نيست به دور از فضای انتخابات ژاسخ او را به اين سوالات دوباره بخوانيم
.
اميدوارم اين کار ما فصل جديدی باشد که در دروه های بعد تکرار شود و با استقبال بيشتری از سوی کسانی که می خواهند سکان هدايت کشور را بر عهده گيرند روبرو گردد.
اگرچه آقای قاليباف حتی به دور دوم نيز راه نيافت اما به پاس پاسخگويی به این سوالها پاسخهای وی نيز در پي‌خواهد امد
--------------------------------

گفتگوهاي روزنامه جام جم با احمدي نژاد و قاليباف
نامزدهاي دور نهم انتخابات رياست جمهوري

--------------------------------------------------------------------------------

سه شنبه 24 خرداد ماه 1384
نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري اسلامي ايران در شرايط و اقليم سياسي ، فرهنگي و اجتماعي كاملا متفاوتي نسبت به دوره هاي قبلي برگزار مي شود ، برخي از اين تغييرات به واسطه تغييرات و تحولات داخلي رخ نموده و برخي ديگر محصول شرايط جهان امروز است و يكي از مواردي كه باعث خلق اين فضاي جهاني جديد شد ، رشد و گسترش فضاي علمي و رشد فناوري چشمگير عرصه هاي گوناگون است.
امروزه نه تنها نامزدهاي رياست جمهوري از ابزارهاي علمي (نظير فضاي مجازي و شيوه هاي علمي تبليغاتي) براي معرفي خود سود مي جويند بلكه همگي آنها برتشكيل دولتي با ديدگاه علمي و كارشناسي تاكيد دارند و اين براي كشوري كه يكي از بالاترين آمار مهاجرت نخبگان را دارد ، خبرخوبي محسوب مي شود; اما با وجود اين موافقت ها و اعلام حمايت هاي كلي ، برنامه هاي شخصي در خصوص شاخص ترين مسائل علمي روز ايران و جهان از سوي اين نامزدها ارائه شده است.
سرويس علمي روزنامه جام جم از ابتداي ارديبهشت امسال با آماده كردن مجموعه اي از مسائل علمي از دغدغه روز ايران و جهان در قالب سوال و انتخاب 6 سوال نهايي طي چند مرحله گزينش و ارسال آن به ستادهاي انتخاباتي خواستار اعلام نظر نامزدهاي دور نهم رياست جمهوري شد. البته مسائلي مانند رد صلاحيت 2 تن از نامزدها و تاييد مجدد آنها و همين طور سفرهاي تبليغاتي قشر دوبعدي روند اين پيگيري را با مشكل مواجه كرد.
سرانجام در آخرين روزهايي كه فرصت براي چاپ ديدگاه هاي علمي نامزدهاي رياست جمهوري باقي بود، تنها پاسخهاي آقايان احمدي نژاد و محمدباقر قاليباف به دست ما رسيد.
برخي از نامزدها به دليل وقت كم (با وجود پيگيري 2 ماهه) از پاسخگويي عذر خواستند و برخي ديگر پاسخ را به دور دوم انتخابات موكول كردند!
قابل ذكر است كه مجموعه اين 6 سوال به طور يكسان براي هر 8 نامزد ارسال شده بود و از آنها خواسته شده بود در حجم يكساني به آنها پاسخ دهند.


1-يكي از عرصه هاي موفق علمي ايرانيان در سالهاي اخير، سلولهاي بنيادي بوده است در حالي كه بسياري از كشورهاي پيشرفته جهان درخصوص ادامه اين تحقيقات با عدم قطعيت در تصميم گيري مواجه هستند (به دلايلي مانند ناسازگاري با ارزشها و...) آيا شما از ادامه اين تحقيقات حمايت خواهيد كرد؟ با توجه به حساسيت هاي موجود درخصوص شبيه سازي و از سويي ضرورت هاي پزشكي و زيست محيطي (نظير شبيه سازي گونه هاي در حال انقراض كشور) آيا اين تحقيقات به سوي شبيه سازي كامل هدايت خواهد شد و برنامه شما براي پيشرفت آن دقيقا چه خواهد بود؟ (در صورت مخالفت با اين تحقيقات چه دلايلي داريد؟)

دكتر احمدي نژاد
دستيابي به دانش چرخه سوخت هسته‌اي از افتخارات بي بديل دانشمندان و محققان ايران زمين است كه اين موفقيت غرورآفرين تحت تحريم كامل نظام سلطه جهاني به دست آمده است.
وظيفه آحاد جامعه و به طريق اولي مسوولان امر حمايت همه جانبه از تكميل و توسعه دستاوردهاي حاصله در حوزه دانش سوخت هسته‌اي و خودكفايي كامل است و مردم ما اجازه نخواهند داد هيچ مسوولي ذره اي از حق ملت ايران چشم پوشي كند و در قبال فشارهاي نظام سلطه كوتاه بيايد. هر برنامه اي كه مورد تاييد دانشمندان و متخصصان فني موضوع باشد، از جمله روشهاي جديد غني سازي و فناوري همجوشي هسته‌اي مورد تاييد دولت جمهوري اسلامي ايران نيز خواهد بود. اميد آن كه در طول دولت نهم شاهد توليد سوخت هسته‌اي در داخل كشور و توليد انرژي برق از اين فناوري باشيم.


2- يكي از عرصه هاي موفق علمي ايرانيان در سالهاي اخير، سلولهاي بنيادي بوده است در حالي كه بسياري از كشورهاي پيشرفته جهان درخصوص ادامه اين تحقيقات با عدم قطعيت در تصميم گيري مواجه هستند (به دلايلي مانند ناسازگاري با ارزشها و...) آيا شما از ادامه اين تحقيقات حمايت خواهيد كرد؟ با توجه به حساسيت هاي موجود درخصوص شبيه سازي و از سويي ضرورت هاي پزشكي و زيست محيطي (نظير شبيه سازي گونه هاي در حال انقراض كشور) آيا اين تحقيقات به سوي شبيه سازي كامل هدايت خواهد شد و برنامه شما براي پيشرفت آن دقيقا چه خواهد بود؟ (در صورت مخالفت با اين تحقيقات چه دلايلي داريد؟)
دكتر احمدي نژاد:
هر گونه پيشرفت علمي و فني كه بتواند در خدمت بشريت قرار گيرد و درد و آلام بخشي از جامعه را التيام بخشد و از منشا ارضاي حس حقيقت جويي فطرت پاك دانشمندان مسلمان و متعهد ما صورت پذيرد، مغايرتي با ارزشهاي مورد قبول جامعه اسلامي نخواهد داشت ; گرچه صدور حكم شرعي در حوزه شبيه سازي گونه هاي در حال انقراض از جمله مسائلي است كه توسط مراجع ذي ربط بايد صورت پذيرد. دولت اسلامي وظيفه دارد از هر گونه تلاشي كه با نيت الهي در جهت كشف حقايق نظام هستي صورت مي گيرد، از جمله از مطالعات و تحقيقات روي سلولهاي بنياديني كه از سوي دانشمندان ايران انجام مي شود، حمايت همه جانبه به عمل آورد.

قاليباف:
- به طور اصولي تحقيقات در زمينه هاي مختلف طي سالهاي 1980 به اين طرف محدود به برنامه هاي طراحي شده از سوي دولتها نبوده است.
فرآيندهاي تحقيقاتي علاوه بر دولتها براساس انگيزه هاي صرف علمي يا برنامه هاي طراحي شده توسط موسسات تحقيقات حرفه اي و در پاسخ به نيازهاي شركتهاي چندمليتي نيز به همان اندازه تحقيقات در حال انجام از سوي دولتها در جريان است ; بنابراين دولتها در موضعي نيستند كه بتوانند به طور جدي در مسير فرآيندهاي تحقيقاتي اثر بگذارند.
به نظر من با توجه به كاستي هايي كه ما در عرصه علوم با آن مواجه مي شويم ، چنانچه محققان ما در برخي رشته هاي خاص ، مانند سلولهاي بنيادي موفق بوده اند ، ممانعت از ادامه تحقيقات به وسيله آنها از سوي دولت منجر به تضعيف روح پژوهشگري كه به طور خيلي جدي به تقويت آن نيازمنديم ، خواهد شد.
خوشبختانه فضاي تحقيقي در كشور ما به طور اصولي از ارزشهاي والاي فرهنگ ملي و اسلامي تهي نيست و نگراني هاي رايج در جوامعي كه نگاه ارزشي را چند نسل است به فراموشي سپرده اند در كشور ما مبنايي ندارد.
درباره اين كه برنامه دولت درباره نحوه دستيابي و ادامه تحقيقات چه خواهد بود بايد توضيح دهم كه در راس برنامه هاي پيش بيني شده ، راه اندازي فرآيند ملي پژوهش و تحقيقات است كه در نتيجه به حركت در آمدن جريان هاي فكري بين نخبگان و ارتباط دايمي آن با وسيع ترين سطوح مردم در كشور بايستي شاهد پيدايش خرد جمعي فعال در همه زمينه ها باشيم و با استفاده از اين خرد جمعي ، درباره خط سير كشور در همه وجوه و افقها از جمله افق تحقيقات علمي در زمينه سلولهاي بنيادي تصميمي بگيريم كه با منافع ملي ما انطباق داشته باشد.
در اينجا اضافه مي كنم چنانچه در جريان نگاه تعامل ملي نخبگان ، اطلاعات كارشناسي كافي به دست آمد كه بتواند خدمت مراجع عظام ديني ارائه شود و نظر آنان را در اين مورد استفتا كند ، نتيجه نهايي هر چه باشد ملاك دولت براي برخورد با برنامه هاي تحقيقات سلولهاي بنيادي خواهد بود.

3- يكي از روشهاي تضمين توسعه علمي كشور افزايش سطح عمومي مردم عادي و در دسترس بودن منابع علمي براي علاقه منداني است كه مايل به تحقيق و ارتباطات علمي هستند. توسعه پديده اينترنت بستر مناسبي در اين خصوص فراهم آورده است.
شما آيا گسترش استفاده از اين پديده در ميان عموم مردم را قبول داريد؟ (اگر خير چرا و چه راهكار جايگزيني پيش بيني مي كنيد) و در صورت قبول اين ايده چه روشي را براي گسترش آن در نظر داريد؟ نظرتان در خصوص وضع فعلي مسدود كردن سايتهاي اينترنتي كه بخش وسيعي از سايتهاي علمي را نيز دربرگرفته است چيست؟ و چه راهكار جايگزيني را پيش بيني مي كنيد؟

دكتر احمدي نژاد:
استفاده از امكانات مختلف براي دسترسي به منابع اصيل علمي و فناوري پيشرفته ، با هدف اعتلاي دانشگاه ها و تغذيه علمي دانشگاهيان و محققان امري لازم است ، ليكن از آن مهمتر ترويج نهضت توليد علم و جنبش نرم افزاري است كه مورد توجه مقام معظم رهبري است و اميد است مسوولان امور نيز هر چه بيشتر به توسعه و ترويج اين جنبش مقدس اهتمام كنند. گسترش شبكه اينترنت و زيرساخت هاي آن در اقصي نقاط كشور از جمله شهرها و روستاها يك ضرورت اجتناب ناپذير است.
در عين حال ، اعتلاي ديدگاه هاي كاربران عمومي درخصوص منافع و مضار برنامه هاي مختلف موجود در شبكه جهان گستر (اينترنت) نيز بايد مدنظر باشد ولي مردم نبايد براي بهره برداري هاي علمي با هيچ محدوديتي مواجه باشند و البته اين در حالي است كه از سوي نظام سلطه ، محدوديت هاي جدي براي دسترسي دانشمندان و محققان ما به منابع اصيل علمي وجود دارد و از جمله بهره برداري از مجلات معتبر را براي كشور ما ممنوع كرده بودند.

قاليباف:
بدون فراهم كردن امكان دسترسي به شبكه هاي فناوري نوين ارتباطات اطلاعات زندگي جامعه ما حتي راه هم نمي تواند پيدا كند؟ اگر مي توان در حال حاضر از الكتريسيته استفاده نكرد مي تواند از اينترنت از هم چشم پوشي هم خطراتي دارد.
برق گرفتگي و آتش سوزي مثال آن ; ولي هيچ فرد عاقلي به علت اين خطرات استفاده از الكتريسيته را منتفي نمي سازد.
در 2 سال اول آينده ، برنامه من اين است كه سطح اتصال شبكه را براي عمده ترين فعاليت هاي دولتي كه آنها را در برنامه هاي خود توضيح داده ام ، در حدي فراهم كنم كه تا قبل از پايان 4 سال ، دولت الكترونيك در كشور جا افتاده باشد.
درباره محدوديت هاي مربوط به سايت هاي اينترنتي مردم بهترين قاضي هستند.
وسايل اظهارنظر مردمي را از طريق همين شبكه ها بايد فراهم كرد تا ارزيابي مستمري از سايتهاي مضر به دست آورده و متناسب با افكار عمومي كه ادامه مستقيم خرد جمعي است همان طور كه در پاسخ بند 2 توضيح دادم درباره تسهيلات يا محدوديت ها تصميم گرفت.

4- امروزه با توجه به كاهش منابع طبيعي موجود و افزايش نياز جامعه به محصولات غذايي و از سوي ديگر ضرورت مقاوم كردن محصولات كشاورزي ، استفاده از بيوتكنولوژي در توليد محصولات تراريخته مورد توجه قرار دارد ، اين محصولات بتازگي در حالي وارد بازارهاي داخلي شده است كه سازمان محيط زيست نسبت به ايمني كامل آن ابراز ترديد كرده است.
برنامه شما در استفاده از بيوتكنولوژي براي توليد محصول مرغوب (دامي و كشاورزي) چيست؟ آيا با انجام آن موافقيد اگر بله چه راهي براي سازگاري آن با محيط زيست و اطمينان از سلامت كامل آن داريد؟ (با توجه به پايان نيافتن بحثهاي بين المللي در اين خصوص ) و اگر نه چه راه جايگزيني را پيشنهاد مي كنيد؟

دكتر احمدي نژاد:
استفاده از فناوري هاي زيستي براي اصلاح نژاد و بهبود واريته هاي مرغوب محصولات و... از جمله اولويت هاي كاربري فناوري در حوزه غذايي ، دامي و كشاورزي است كه بايد از سوي دانشمندان و محققان فني روز به روز دامنه هاي كاربرد آن توسعه يابد ، ليكن رعايت استانداردهاي بهداشتي و زيست محيطي نير در حد طبيعي ضرورت دارد.
در صورتي كه پاره اي از فرآورده هاي تراريخته شبهه ايمني دارند ، كار نبايد متوقف شود; بلكه بايد مطالعات و تحقيقات براي رفع نگراني ها توسعه يابد تا تاثير اين قبيل فناوري ها، خدمات و تسهيلات مطلوب در اختيار جامعه قرار گيرد.

قاليباف:
مشكل مملكت ما قبل از آن كه كاهش منابع طبيعي باشد ، بهره برداري نامتناسب از منابع طبيعي است به طوري كه در يك قلم ، محصول كشاورزي گندم عملا حدود 30 درصد از ميزان محصول در جريان برداشت و حمل و نقل و فرآيند تبديل كردن آن به نان و مصرف آن از بين مي رود.
در اين حال به عنوان يك رشته تحقيقات علمي همان طور كه در پاسخ به سوال مربوط توضيح داده شد دولت آينده مانعي براي طرحهاي تحقيقاتي ايجاد خواهد كرد.
سازمان محيط زيست به طور قانوني مسوول اظهار نظر درباره اثرات بيوتكنولوژي بر محيط زيست است.
قبل از آن كه تصميمات در خصوص آن را بخواهيم معطل و متوقف كنيم ، مي بايست توان كارشناسي آن را با متصل كردن به امكانات داخلي و جهاني بالا برد كه چنانچه زمينه اي براي تغيير در نگاه كارشناسي سازمان وجود دارد در اختيارشان قرار داده شده است و در واقع بايد امكاناتي فراهم كنيم تا سازمان در مجامع و مباحث علمي بين المللي فعالانه شركت كند و از اين طريق اطمينان كشور براي انتخاب مسيري كه منطبق با منافع عمومي از زاويه ملي و جهاني باشد، جلب شود.

5- يكي از مهمترين چالشهاي سالهاي اخير در حوزه علم ايران ، رشد كمي دانشگاه ها و دانشجويان و نيروهاي متخصص و در عين حال عدم رشد كيفي سطح اين مراكز است. آيا اين انتقاد را قبول داريد؟ چه راهي براي امكان در دسترس بودن دانشگاه ها براي علاقه مندان و در عين حال افزايش سطح كيفي دانشگاه و اصلاح وضع موجود پيشنهاد و اجرا خواهيد كرد؟

دكتر احمدي نژاد:
توسعه كمي مراكز آموزش عالي كشور در بخشهاي دولتي ، عمومي و غيرانتفاعي با توجه به صف علاقه مندان ورود به آموزش عالي بايد بيش از پيش وجهه همت مسوولان در شوراي عالي انقلاب فرهنگي و وزارتخانه هاي آموزشي كشور قرار گيرد و استقبال داوطلبان براي ورود به دانشگاه ها به عنوان يك فرصت ملي نگاه شود.
در عين حال ، ارتقاي كيفيت آموزش عالي كشور بسيار مهم است كه از راههاي ذيل مي توان به آن پرداخت : تشكيل قطبهاي علمي در دانشگاه هاي كشور با توجه به مزيتهاي نسبي موجود در دانشگاه هاي مختلف كشور توسعه تحصيلات تكميلي در دانشگاه ها و پژوهشگاه هاي كشور.
جذب تعداد بيشتري از اعضاي هيات علمي در دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي و اصلاح نسبت استاد به دانشجو.
توسعه جنبش نرم افزاري و توسعه نهضت علمي در كشور و پشتيباني از انتشار مقالات و دستاوردهاي تحقيقاتي.
تعامل و همكاري با انديشمندان ايراني مقيم خارج در حوزه هاي توسعه دانش و ارتقاي فناوري.
پياده سازي نظام ملي نوآوري و تكميل حلقه هاي اتصالي بين اركان و اجزاي اين نظام به گونه اي كه منجر به گسترش مرزهاي دانش ، توليد علم ، حل مشكلات كشور، نوآوري فناوري ، توسعه در نزاي فناوري هاي منتقل شده از خارج از كشور و توسعه موسسات اطلاع رساني منجر شود.
توسعه اعتبارات پژوهشي دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي. الزام وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي براي هزينه كردن بخش قابل توجهي از اعتبارات پژوهشي خود از طريق مراكز علمي و دانشگاه هاي كشور.

قاليباف:
- هيچ راهي وجود ندارد الا اين كه وسايل ارتباط زنده و واقعي و نه فرماليته و صوري دانشگاه ها و مراكز صنعتي ، كشاورزي ، خدماتي و فرهنگي برقرار شود.
پژوهش در دانشگاه ها بايستي از حالت فعلي كه عمدتا ادامه همان بروكراسي دولتي است ، خارج شود و با اعتبارات كافي از يك سو و فعال كردن كانال هاي واقعي حضور دانشگاهيان در محيطهاي كاري از سوي ديگر و تشخيص نيازمندي هاي علمي - فني مراكز توليدي و اجرايي و اطلاعات ، روح علمي در دانشگاهيان اعم از استاد و دانشجو دميده شود. باز هم يادآوري مي كنم كه ايجاد شبكه هاي فناوري نوين ارتباطات بستر فني و سازماني اين هدف را فراهم خواهد كرد.

6 - ايران بتازگي پيشرفت قابل قبول در حوزه فناوري نانو داشته است؟ با توجه به جواني اين علم ، عرصه مناسبي بر رساندن ايران به سطوح بالاي اين رشته در جهان وجود دارد. با توجه به كاربردهاي وسيع اين رشته ، شما چه برنامه اي براي آن داريد؟ آيا از روند طي شده در اين خصوص رضايت داريد؟ (چرا؟) و برنامه شما براي ادامه اين تحقيقات چيست و چه سطح مطلوب و دست يافتني اي را در پايان دوره 4 ساله رياست جمهوري خود در اين حوزه ترسيم مي كنيد؟


دكتر احمدي نژاد:
با تقدير از تلاشهاي صورت گرفته در چند سال اخير براي شكل گيري هسته هاي مطالعاتي و تحقيقاتي در حوزه نانوتكنولوژي و دستاوردهاي حاصله ، براي تداوم اين قبيل فعاليت ها، برنامه هاي ذيل مدنظر مي باشد:
1- توسعه منابع انساني به منظور نهادينه سازي علوم ، فناوري و صنعت نانو و ارتقاي قابليت هاي برنامه ريزي و مديريت بر اين دانش.

2- ايجاد چارچوب و شبكه مورد نياز براي ارتباط فعال بين نهادها و عناصر فعال موجود و سپردن ماموريت هاي آموزشي ، پژوهشي ، فناوري و تجاري كردن بين آنها.
3- پشتيباني مالي قابل اعتماد از توسعه فناوري نانو.
4- اصالت داري به فعاليت هاي مهندسي و طراحي در توليد و صنعت ، پشتيباني دايمي از پژوهش هاي كاربردي و توسعه اي ، فعاليت هاي مهندسي و طرحها با محوريت تقاضاي بازار و ماموريت گرا كردن پژوهش هاي بنيادين.
5- توسعه كاربردهاي بيوتكنولوژي در صنعت و دامپروري ، فرآورده ها و محصولات ميكربي (صنايع تخميري بيوتكنولوژي) ، بيوتكنولوژي غذايي بيوتكنولوژي دريايي ، داروهاي گياهي (متابوليست هاي ثانويه گياهي) ، بيوتكنولوژي در بخش جنگل و مرتع.

قاليباف:
- روند پيشرفت رشته نانوتكنولوژي در كشور الحمدالله رضايت بخش بوده است. مشكل اصلي اين است كه اين مقدار پيشرفت در شرايطي به دست آمده است كه مديريت و متخصص اين رشته تحت يك وضعيت حداقلي و با اتكا به استعداد و مسووليت ملي و مكتبي دستاوردهاي فعلي را داشته اند چنانچه در اين خصوص فرآيند تحقيق و پژوهش ملي فعال شود و چنانچه امكانات دسترسي به شبكه هاي فناوري نوين اطلاعات به طور جدي در سطح ملي در اختيار عموم باشد ، ذوق و استعداد صدها هزار ايراني در اين رشته خواهد درخشيد و آن گاه مي توان مطمئن بود كه به سطح مطلوب فناوري نانو دسترسي پيدا خواهيم كرد. دولت آينده از اين تحقيقات به طور جدي پشتيباني خواهد كرد.