پوريا ناظمی

روز نجوم و سال جهانی شیمی

امسال از سوی سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد ، یونسکو و اتحادیه جهانی شیمی محض و کاربردی ، سال جهانی شیمی نامگذاری شده است. در ایران رشته شیمی اگرچه در سالهای اخیر در جوامع دانشگاهی مورد توجه جدی قرار گرفته و یکی از رشته هایی است که بیشترین تولید مقالات در آن اتفاق می افتد و  با توجه به پتانسیل بسیار عالی که این رشته برای ترویج علم دارد به نظر می رسد کار چندانی در زمینه ترویجی این دانش در جامعه صورت نگرفته باشد. 

البته مگر در زمینه نجوم با آن همه امکانات و گروه های فعالش چه کاری انجام شد که الان بخواهیم از جامعه شیمی دان های کشور انتظار داشته باشیم اما به هر حال آزمایش های شیمی ، بازی با مدل های مولکولی، برخی آزمایش های ساده برای نوجوانان و کودکان  ،می تواند آن قدر تاثیر گذار باشد که آنها بقیه زندگی خود را وقف دانش کنند  برای همیشه مسیر زندگیشان را عوض کنند.

من دقیقا نمی دانم در کشور چه کارهایی برای استفاده از فرصت سال جهانی شیمی انجام شده است . در نقشه قرار گرفته در سایت این سال در بخش ایران می توان نام های زیادی را دید اما امیدوارم کارها بهتر از آنچه در سال فیزیک و نجوم گذشت اتفاق بیفتد.

اما فرصت بی نظیری برای نجومی ها وجود دارد که به این جشن جهانی بپیوندند. مطابق سنت همه ساله امسال هم مراسم بهاره روز نجوم برگزار می شود. اتحادیه جهانی نجوم روز 7 ماه می یا 17 اردیبهشت را به عنوان روز نجوم اعلام کرده است که بنا بر قانون روز های نجوم که باید در تعطیلی آخر هفته باشد روز جمعه 16 اردیبهشت روز نجوم در ایران خواهد بود. 

گروه ها و مراکز علمی و نجومی مختلف کشور حتما برای امسال برنامه های متعددی را هماهنگ کرده اند که بسیاری از آنها شبیه به برنامه های سال های قبل است اما امسال این فرصت وجود دارد تا با همکاری بخش شیمی روز نجوم را با تم سال جهانی شیمی برگزار کرد. این فرصت به ویژه برای گروه ها و مراکزی که در دانشگاه ها فعالند وجود دارد که با دعوت از بخش شیمی برنامه های مشترکی را ترتیب دهند و به ویژه برروی شاخه هیجان انگیز شیمی ستاره شناسی یا Astrochemistry  تمرکز کنند. این فرصت بی نظیری است که در کنار فعالیت های ترویجی نجوم امسال شیمی و آزمایش های هیجان انگیزش برای مردم معرفی شوند و از سوی دیگر کاربرد شیمی در ستاره شناسی که یک یاز رشته های بسیار فعال هم هست معرفی شود.

شاید بدین ترتیب بتوان 16 اردیبهشت را به روز نجومی متفاوت از سال های قبل تبدیل کرد سالی که واقعا یک تم ویژه برای برنامه ها یآن رد نظر گرفته شده باشد.