پوريا ناظمی

مردی که دنیای ما را تغییر داد

این متن یادداشتی بود که فردای فوت جابز برای 7 صبح نوشته بودم گفتم بد نیست اینجا هم اضافه اش کنم.

ضمن اینکه مقاله ای برای هفته نامه سیب نوشته بودم که اینجا می توانید بخوانید و نسخه PDF آن را از اینجا دریافت کنید.

---

خبر کوتاه بود و حتی غیر منتظره هم نبود. استیو جابز در سن 56 سالگی دیده از جهان فرو بست. 

مرگ راهب بلند آوازه و الهام بخش اپل اتفاق کوچکی برای مردم نبود. بسیاری از مردم جهان از خبر مرگ او به واسطه ابزارهایی مطلع شدند که خود او معمار آنها بود. استیو جابز با روحیه الهام بخشش با سخت کوشی های وسواس گونه اش، با همان چهره تکیده از بیماری و با همان ظاهر ساده، پیرهن مشکی و شلوار جینش، با پشتکار و قدرت رهبری بی نظیرش، با آینده نگری و سخنان میخکوب کننده اش برای همیشه در یاد ها خواهند ماند. اسپیلبرگ بعد اعلام خبر درگذشت جابز در پیامی نوشته بود که او بزرگترین مخترع و نوآور تاریخ معاصر پس از ادیسون تا کنون است. شاید باور حقیقت نهفته در این اعلام چندان آسان نباشد اما وقتی در کوچه وخیابان های امروز ببینیم که چند نفر از فناوری های او از آیپاد، آی پد، ای فون ، آی تیونز و فناوری های لمسی و لوح های رایانه ای استفاده می کنند، اگر ببینیم چند نفر از انیمیشن هایی که پیکسار او ساخت و صنعت انیمیشن را برای همیشه دگرگون کرد(داستان اسباب بازی، خانواده شگفت انگیزها، کمپانی هیولاها و ...) لذت برده اند و از آن مهمتر چند نفر از رایانه های شخصی – که او یکی از موثرترین افراد در همه گیرشدن آنها بود -  استفاده می کنند به حقیقت نهفته در این تمجید پی خواهیم برد. 

به همین دلیل بود که زمانی که در شامگاه چهارشنبه (به وقت محلی) خانواده او در بیانیه ای رسما خبر درگذشت جابز را اعلام کردند این خبر به صدر اخبار همه رسانه های جهان راه یافت. شبکه CNN آمریکا که مشغول پخش برنامه شبانه پیر مورگان بود با قطع برنامه به سراغ وولف بلیتزر رفت تا او به پوشش خبر درگذشت آینده نگر دوران ما بپردازد. از همان ساعت بسیاری از مردم به مقابل فروشگاه های اپل در سراسر جهان شتافتند تا به نام بزرگ او ادای احترام کنند. سیل پیام های تسلیت جاری شد. لری پیج ، سرگئی برین (بنیانگذارن گوگل) مارک زاکربرگ ( مدیر فیس بوک) ، بیل گیتس، استیو بالمر (مدیران ارشد مایکرو سافت)، استیو وزنیاک (شریک و دوست جابز و همکار او در تاسیس اپل) و اسپیلبرگ که همگی از همکاران او و شریک او در این صنعت بودند پیش از دیگران پیام های خود را منتشر کردند شاید به این دلیل که بیش از دیگران می دانستند با چه فقدان تاسف باری مواجه هستند.

مردم اما در مقابل فروشگاه های اپل به شیوه دیگری یاد او را گرامی داشتند. شلوغ ترین مکان فروشگاه اپل در نیو یورک بود و البته دیگر شهرها هم شاهد حضور مردم در مقابل فروشگاه های اپل بود. از توکیو تا مونترال و پکن و لندن و ... مردم با به جای گذاشتن یادداشت ها ، کارت پستال ها ، گل و شمع یاد او را گرامی می داشتند شاید یکی از تاثیر گذارترین صحنه های این یادبود های مردمی زمانی شکل گرفت که در بسیاری از شهرهای جهان کاربران محصولات اپل ، به جای روشن کردن شمع اپلیکیش شبیه سازی شمع را روی گوش های موبایل و تبلت های خود فعال کردند و آنها را مقابل ورودی مغازه های اپل قرار دادند. بدین ترتیب مردی که زندگی مردم جهان را تغییر داد شاهد بزرگداشتش به شیوه ای بود که خود ابداعش کرده بود.

در شهر مونترال رفت و آمد و تجمع دوست داران جابز در مقابل فروشگاه اپل در مونترال در روز بعد نیز ادامه داشت. مردم بسیاری به خیابان سنت کاترین می آمدند تا با دقیقه ای حضور در مقابل این فروشگاه و نوشتن یادبودی و امضای عکس های او که به شیشه مغازه چسبیده بود به او ادای احترام کنند. سبدی از سیب ، شمع های روشن و گل ها و کارت های یادبود بخشی از پیاده رو مقابل مغازه اپل در مونترال را – مانند بسیاری دیگر از نقاط جهان – مزین کرده بود  نوشته ها به زبان های مختلفی برای او شادی و آرامش ابدی طلب می کردند. در ساعت 2 روز پنجشنبه همکاران فروشگاه اپل مونترال که اولین روز کاری خود در غیاب مدیر افسانه ای خود را تجربه می کردند از مردم خواستند به احترام او 1 دقیقه سکوت کنند. اگرچه شاید بسیاری از کارمندان این فروشگاه مانند بسیاری از کارمندان دیگر فروشگاه های اپل در سراسر جهان هیچگاه او را از نزدیک ندیده بودند اما گویی دوستی نزدیک و صمیمی را از دست داده اند.

رسانه های مونترال نیز همگی روز 5 شنبه این خبر را در صدر توجه خود قرار داده بودند. 2 روزنامه پر تیراژ این شهر که به طور رایگان در شبکه متروی این شهر پخش می شوند (24H و مترو) خبر درگذشت استیو جابز را مهمترین تیتر خود کرده بودند. روزنامه های رسمی نیز همانند آنها صفحه 1 خود را به این خبر اختصاص دادند. روزنامه فرانسه زبان La Presse با انتشار عکس بزرگی از او در هنگام معرفی مک بوک با تیتر مرگ یک نابغه این خبر را پوشش داد. روزنامه فرانسه زبان Le Journal de Montreal نیز با تیتر درگذشت آموزگار اپل این خبر را اعلام کرد و 5 صفحه از شماره این روز خود را به پوشش این خبر اختصاص داد. روزنامه انگلیسی زبان گزت نیز با چاپ عکسی از او با عنوان:«ایده پردازی که طلیعه دار استفاده همگانی از کامپیوتر شخصی و تغییر دهنده فرهنگ استفاده و روش تجربه ما از موسیقی ، فیلم و موبایل بود» یاد کرد. 

البته این توجه رسانه ها مختص مونترال نبود و تقریبا همه روزنامه های کانادا این خبر را در صفحه اول خود پوشش دادند مرور صفحه اول روزنامه های جهان نیز نشان می دهد کمتر روزنامه مهمی وجود داشت که این خبر را از قلم انداخته باشد هرچه باشد او مردی بود که باعث شد روزنامه ها نیز به گونه دیگری خوانده شوند. اکنون بسیاری از روزنامه ها و رسانه های اصلی در جهان به واسطه اپلیکیشن های اپل و از طریق ابزارهایی چون آی پد، ای فون و آی پاد به دست مردم می رسند و ابزارهایی که تحت رهبری او ساخته شده اند آینده رسانه ها را برای همیشه تغییر داده اند.

یکی از نقل قول هایی که در ساعات اولیه پس از مرگ او بارها در شبکه های خبری و رسانه های مختلف و شبکه های اجتماعی باز گو می شد بخش هایی از سخنرانی او در دانشگاه استنفورد بود جملاتی که شاید برای همیشه در یاد ها بماند و به نوعی وصیت نامه او خطاب به همه مردم و به خصوص جوانان علاقه مند به ایجاد تغییر در جهان به شمار رود.

«...هر روز مقابل آینه می ایستم و می گویم اگر امروز آخرین روز زندگیت باشد چکار می کنی؟ اینکه مرگ چقدر به ما نزدیک است بزرگترین عاملی بود که بتوانم در زندگیم  مهمترین تصمیم ها را بگیرم. چرا که تقریبا همه چیز، انتظارات فراوان، غرور، ترس از شکست همه، در مقابل مرگ ارزش خود را از دست می دهند. فکر اینکه روزی خواهم مرد مهمترین عاملی بود که مرا از افتادن به دام فکر کردن در باره اینکه چیزی برای از دست دادن دارم برحذر داشت. شما هم اکنون هم برهنه هستید و چیزی وجود ندارد که بخواهد مانع راهتان شود... مرگ بهترین اختراع حیات است. او مامور تغییر زندگی ها است او باعث می شود جدید جایگزین قدیمی شود... زمان شما محدود است پس آن را با زیستن در قالب زندگی دیگری به هدر ندهید. اسیر دگم اندیشی نشوید که حاصل تفکر دیگران است. اجازه ندهید سر و صدای حاصل از اندیشه های دیگران مانع شنیدن صدای درونی خودتان شود و از همه مهمتر شجاعت دنبال کردن صدای قلبتان و راهی را که به شما نشان می دهد داشته باشید. همه چیزهای دیگر اهمیت ثانوی دارند.»



خبر کوتاه بود و حتی غیر منتظره هم نبود. استیو جابز در سن 56 سالگی دیده از جهان فرو بست. مرگ راهب بلند آوازه و الهام بخش اپل اتفاق کوچکی برای مردم نبود. بسیاری از مردم جهان از خبر مرگ او به واسطه ابزارهایی مطلع شدند که خود او معمار آنها بود. استیو جابز با روحیه الهام بخشش با سخت کوشی های وسواس گونه اش، با همان چهره تکیده از بیماری و با همان ظاهر ساده، پیرهن مشکی و شلوار جینش، با پشتکار و قدرت رهبری بی نظیرش، با آینده نگری و سخنان میخکوب کننده اش برای همیشه در یاد ها خواهند ماند. اسپیلبرگ بعد اعلام خبر درگذشت جابز در پیامی نوشته بود که او بزرگترین مخترع و نوآور تاریخ معاصر پس از ادیسون تا کنون است. شاید باور حقیقت نهفته در این اعلام چندان آسان نباشد اما وقتی در کوچه وخیابان های امروز ببینیم که چند نفر از فناوری های او از آیپاد، آی پد، ای فون ، آی تیونز و فناوری های لمسی و لوح های رایانه ای استفاده می کنند، اگر ببینیم چند نفر از انیمیشن هایی که پیکسار او ساخت و صنعت انیمیشن را برای همیشه دگرگون کرد(داستان اسباب بازی، خانواده شگفت انگیزها، کمپانی هیولاها و ...) لذت برده اند و از آن مهمتر چند نفر از رایانه های شخصی – که به واسطه او بود که اولین بار چنین عمومیتی یافت -  استفاده می کنند به حقیقت نهفته در این تمجید پی خواهیم برد. به همین دلیل بود که زمانی که در شامگاه چهارشنبه (به وقت محلی) خانواده او در بیانیه ای رسما خبر درگذشت جابز را اعلام کردند این خبر به صدر اخبار همه رسانه های جهان راه یافت. شبکه CNN آمریکا که مشغول پخش برنامه شبانه پیر مورگان بود با قطع برنامه به سراغ وولف بلیتزر رفت تا او به پوشش خبر درگذشت آینده نگر دوران ما بپردازد. از همان ساعت بسیاری از مردم به مقابل فروشگاه های اپل در سراسر جهان شتافتند تا به نام بزرگ او ادای احترام کنند. سیل پیام های تسلیت جاری شد. لری پیج ، سرگئی برین (بنیانگذارن گوگل) مارک زاکربرگ ( مدیر فیس بوک) ، بیل گیتس، استیو بالمر (مدیران ارشد مایکرو سافت)، استیو وزنیاک (شریک و دوست جابز و همکار او در تاسیس اپل) و اسپیلبرگ که همگی از همکاران او و شریک او در این صنعت بودند پیش از دیگران پیام های خود را منتشر کردند شاید به این دلیل که بیش از دیگران می دانستند با چه فقدان تاسف باری مواجه هستند.مردم اما در مقابل فروشگاه های اپل به شیوه دیگری یاد او را گرامی داشتند. شلوغ ترین مکان فروشگاه اپل در نیو یورک بود و البته دیگر شهرها هم شاهد حضور مردم در مقابل فروشگاه های اپل بود. از توکیو تا مونترال و پکن و لندن و ... مردم با به جای گذاشتن یادداشت ها ، کارت پستال ها ، گل و شمع یاد او را گرامی می داشتند شاید یکی از تاثیر گذارترین صحنه های این یادبود های مردمی زمانی شکل گرفت که در بسیاری از شهرهای جهان کاربران محصولات اپل ، به جای روشن کردن شمع اپلیکیش شبیه سازی شمع را روی گوش های موبایل و تبلت های خود فعال کردند و آنها را مقابل ورودی مغازه های اپل قرار دادند. بدین ترتیب مردی که زندگی مردم جهان را تغییر داد شاهد بزرگداشتش به شیوه ای بود که خود ابداعش کرده بود.در شهر مونترال رفت و آمد و تجمع دوست داران جابز در مقابل فروشگاه اپل در مونترال در روز بعد نیز ادامه داشت. مردم بسیاری به خیابان سنت کاترین می آمدند تا با دقیقه ای حضور در مقابل این فروشگاه و نوشتن یادبودی و امضای عکس های او که به شیشه مغازه چسبیده بود به او ادای احترام کنند. سبدی از سیب ، شمع های روشن و گل ها و کارت های یادبود بخشی از پیاده رو مقابل مغازه اپل در مونترال را – مانند بسیاری دیگر از نقاط جهان – مزین کرده بود  نوشته ها به زبان های مختلفی برای او شادی و آرامش ابدی طلب می کردند. در ساعت 2 روز پنجشنبه همکاران فروشگاه اپل مونترال که اولین روز کاری خود در غیاب مدیر افسانه ای خود را تجربه می کردند از مردم خواستند به احترام او 1 دقیقه سکوت کنند. اگرچه شاید بسیاری از کارمندان این فروشگاه مانند بسیاری از کارمندان دیگر فروشگاه های اپل در سراسر جهان هیچگاه او را از نزدیک ندیده بودند اما گویی دوستی نزدیک و صمیمی را از دست داده اند.رسانه های مونترال نیز همگی روز 5 شنبه این خبر را در صدر توجه خود قرار داده بودند. 2 روزنامه پر تیراژ این شهر که به طور رایگان در شبکه متروی این شهر پخش می شوند (24H و مترو) خبر درگذشت استیو جابز را مهمترین تیتر خود کرده بودند. روزنامه های رسمی نیز همانند آنها صفحه 1 خود را به این خبر اختصاص دادند. روزنامه فرانسه زبان La Presse با انتشار عکس بزرگی از او در هنگام معرفی مک بوک با تیتر مرگ یک نابغه این خبر را پوشش داد. روزنامه فرانسه زبان Le Journal de Montreal نیز با تیتر درگذشت آموزگار اپل این خبر را اعلام کرد و 5 صفحه از شماره این روز خود را به پوشش این خبر اختصاص داد. روزنامه انگلیسی زبان گزت نیز با چاپ عکسی از او با عنوان:«ایده پردازی که طلیعه دار استفاده همگانی از کامپیوتر شخصی و تغییر دهنده فرهنگ استفاده و روش تجربه ما از موسیقی ، فیلم و موبایل بود» یاد کرد. البته این توجه رسانه ها مختص مونترال نبود و تقریبا همه روزنامه های کانادا این خبر را در صفحه اول خود پوشش دادند مرور صفحه اول روزنامه های جهان نیز نشان می دهد کمتر روزنامه مهمی وجود داشت که این خبر را از قلم انداخته باشد هرچه باشد او مردی بود که باعث شد روزنامه ها نیز به گونه دیگری خوانده شوند. اکنون بسیاری از روزنامه ها و رسانه های اصلی در جهان به واسطه اپلیکیشن های اپل و از طریق ابزارهایی چون آی پد، ای فون و آی پاد به دست مردم می رسند و ابزارهایی که تحت رهبری او ساخته شده اند آینده رسانه ها را برای همیشه تغییر داده اند.یکی از نقل قول هایی که در ساعات اولیه پس از مرگ او بارها در شبکه های خبری و رسانه های مختلف و شبکه های اجتماعی باز گو می شد بخش هایی از سخنرانی او در دانشگاه استنفورد بود جملاتی که شاید برای همیشه در یاد ها بماند و به نوعی وصیت نامه او خطاب به همه مردم و به خصوص جوانان علاقه مند به ایجاد تغییر در جهان به شمار رود.«...هر روز مقابل آینه می ایستم و می گویم اگر امروز آخرین روز زندگیت باشد چکار می کنی؟ اینکه مرگ چقدر به ما نزدیک است بزرگترین عاملی بود که بتوانم در زندگیم  مهمترین تصمیم ها را بگیرم. چرا که تقریبا همه چیز، انتظارات فراوان، غرور، ترس از شکست همه، در مقابل مرگ ارزش خود را از دست می دهند. فکر اینکه روزی خواهم مرد مهمترین عاملی بود که مرا از افتادن به دام فکر کردن در باره اینکه چیزی برای از دست دادن دارم برحذر داشت. شما هم اکنون هم برهنه هستید و چیزی وجود ندارد که بخواهد مانع راهتان شود... مرگ بهترین اختراع حیات است. او مامور تغییر زندگی ها است او باعث می شود جدید جایگزین قدیمی شود... زمان شما محدود است پس آن را با زیستن در قالب زندگی دیگری به هدر ندهید. اسیر دگم اندیشی نشوید که حاصل تفکر دیگران است. اجازه ندهید سر و صدای حاصل از اندیشه های دیگران مانع شنیدن صدای درونی خودتان شود و از همه مهمتر شجاعت دنبال کردن صدای قلبتان و راهی را که به شما نشان می دهد داشته باشید. همه چیزهای دیگر اهمیت ثانوی دارند.»