پوريا ناظمی

ستون جام جم - سه شنبه

در جستجوي بيگانه ها!

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

سه شنبه 4 مهر ماه 1385  

تنها 2 روز ديگر از اقامت تاريخي انوشه انصاري در فضا باقي مانده است در حالي که ميشاتورين و مايکل لوپز آماده مي شوند تا اقامت 6 ماهه خود را جشن بگيرند 2 فضانورد قبلي آماده بازگشت به همراه انصاري به زمين هستند.

انوشه به قولهايي که پيش از سفر داده بود عمل کرده است و تا اينجا ماموريتي موفق را پشت سر نهاده است. او طي هر گذري که از فراز ايران داشت در کنار راديوي خود باقي ماند تا شايد ارتباطي با سرزمين مادري برقرار کند و چند بار نيز اين اتفاق افتاد. روز گذشته در جمع دانش آموزان رصدخانه زعفرانيه اين ارتباط برقرار شد. اگر چه حاضران نتوانستند براي انوشه پيام بفرستند اما توانستند صداي او را با يک گروه ديگر ايراني بشنوند که به زبان فارسي از عرشه ايستگاه فضايي بين المللي با گروهي از مردم کشورش سخن مي گفت. او همچنين در حال ادامه انجام آزمون هاي علمي با آژانس فضايي اروپاست.

چهارمين آزمايشي که او بايد در اين سفر به انجام برساند به جستجويي ويژه در ايستگاه اختصاص دارد. واقعيت اين است که فضانوردان در ايستگاه فضايي تنها نيستند. آنها اگر چه پيش از پرواز تمام شرايط قرنطينه را رعايت مي کنند اما باز هم مقداري باکتري و ميکروب با خود به فضا مي برند اين باکتري ها که اتفاقا رشدشان هم در مدار زمين سريع تر است (به دليل نبود گرانش) در اثر قرار داشتن طولاني مدت در معرض تابشهاي کيهاني ممکن است دچار جهش شوند و تبديل به موجوداتي شوند که بومي فضا هستند و مشابه آنها در زمين يافت نمي شود. در دوره خدمت ايستگاه فضايي مير حتي گونه اي قارچ در اطراف پنجره هاي ايستگاه پيدا شده بود که مشابهي در زمين نداشت.

اين تغييرات کوچک که در زيست و رفتار زيستي ميکروارگانيسم هاي زميني داده مي شود براي دانشمندان بسيار مهم و حياتي به حساب مي آيند چرا که آنها مي توانند نمونه مينياتوري از تغييراتي باشند که در درازمدت روي ديگر ساختارهاي زنده پيش مي آيد. در نمونه اي حتي يک گياه که در فضا رشد داده شده بود ويژگي هاي منحصر به فردي را کسب کرد که آن را از گونه خود در روي زمين جدا و متفاوت مي ساخت.

يکي از وظايف انوشه انصاري نمونه برداري از اطراف ايستگاه بين المللي فضايي است تا بتواند رد اين موجودات تغيير يافته را پيدا و جمع آوري کند و آنها را براي بررسي بيشتر به زمين بياورد. اين موجودات در آزمايشگاه هاي مجهز مورد بررسي قرار مي گيرند و تغييرات آنها بررسي و مشخص مي شود. اين موجودات اگر چه منشا زميني دارد اما به دليل تغييرات ساختاري احتمالي که پيدا مي کنند کاملا از نمونه هاي زميني مجزا هستند و شايد بتوان آنها را بيگانه هايي دانست که در اطراف ما زندگي مي کنند. يکي ديگر از دلايل اهميت اين تحقيق که به سفرهاي آينده انسان باز مي گردد بسيار مهم است.

مثلا در سفر انسان به مريخ وضعيت اين ميکروارگانيسم ها شناسايي شود چرا که در غيراين صورت ممکن است ميکروارگانيسم هاي ساده اي که با ما به مريخ برده مي شوند در آينده به موجوداتي سازگار يافته در اين سياره تبديل شوند. برمبناي آخرين داده ها حال عمومي انوشه انصاري بسيار خوب است و بدون مشکل به انجام فعاليت هاي خود ادامه مي دهد. تنها گزارشي که از ناراحتي وي ارائه شده مربوط به زمان ابتداي سفر و از آغاز روز دوم تا پيش از الحاق بوده که چنين عارضه اي که به فضازدگي مشهور است و به دليل عدم انطباق بدن با شرايط بي وزني و چرخشهاي زياد سفينه پيش مي آيد کاملا طبيعي است. اينک انوشه مصمم تر از قبل به ادامه فعاليت هاي خود مي پردازد و خود را براي فرود جمعه آماده مي کند.